Microscopische Diagnostiek

De microscoop neemt in de diagnostiek een belangrijk plaats in. Voor een microscopische beoordeling moeten naast een goede microscoop, ook de mogelijkheden aanwezig zijn om preparaten te kleuren en de kennis om deze te beoordelen.

Uitbesteden of zelf doen

Veel praktijken besteden daarom (ingewikkelder) microscopisch onderzoek uit. Zoals het bekijken van bloeduitstrijkjes of het beoordelen van cellen uit bultjes of organen. Bij bijvoorbeeld snelgroeiende tumoren als lymfomen kan het erg prettig zijn indien de uitslag direct beschikbaar. Hierdoor gaat minder tijd verloren en kan sneller kan worden begonnen met behandelen of operatie. Bovendien is zijn de kosten van het verzenden gewoonlijk hoger waardoor dit tot gevolg heeft dat er minder snel gebruikt van wordt gemaakt van deze vorm van diagnostiek.

Microscopie in onze kliniek

In onze kliniek wordt de microscoop al vanaf de opening intensief gebruikt. Omdat we datgene wat we zien onder de microscoop graag wilden vastleggen, hebben we medio 2007 een nieuwe microscoop aangeschaft die digitaal beelden kan vastleggen. Dergelijke microscopen worden normaal alleen gebruikt in onderzoekslaboratoria en hebben daardoor als bijkomende voordeel een veel hogere beeldkwaliteit.

De fraaie digitale beelden die onze microscoop kan maken geven ons ook de mogelijkheid om snel te kunnen overleggen met collega’s en specialisten. Ook zorgt dit ervoor dat we de gegevens makkelijker kunnen bewaren bij de patiënten kaart zodat we later, indien nodig, de beelden terug kunnen bekijken.

Voor goed microscopisch onderzoek zijn behalve een goede microscoop, ook kleurbaden en en een uitgebreide database met voorbeelden nodig. Een van onze dierenartsen heeft zich dan ook extra toegelegd op dit microscopisch onderzoek, ook wel cytologie genoemd.

Voordelen van microscopie op de kliniek

Het belangrijkste voordeel van het direct microscopisch beoordelen is natuurlijk de snelle beschikbaarheid van informatie. Dit is vooral ideaal voor tijdens operatie genomen puncties. Zo kan al in de operatie beslist worden wat de juiste behandeling is.

Een ander voordeel van directe beoordeling op de kliniek is dat een punctie niet altijd dat laat zien wat verwacht wordt. Bij directe beoordeling kan indien nodig de punctie direct herhaald worden.

Het direct beoordelen gaat niet alleen sneller maar is ook veel efficiënter . hierdoor zijn de kosten van directe beoordeling lager.

Bij twijfel of lastige beoordeling zal niet worden geaarzeld om in overleg met u, een specialist pathologie te raadplegen Doordat we de mogelijkheid hebben beelden mee te sturen bij beoordeling door externe laboratoria is veel duidelijker waar de vraag over gaat. Veel preparaten bevatten immers miljoenen cellen, waardoor het voor kan komen dat de een niets kan vinden en de ander wel.

Voorbeelden van microscopie op deze pagina

Voorbeelden van eenvoudige onderzoeken zijn ontlasting onderzoek op spoelwormen of brillendoosjes-gist, het bekijken van urinebezinksel op kristallen of nierschade. De microscoop is ook nodig om u te kunnen vertellen wat voor afwijkingen er te vinden zijn in bloed en of we ons zorgen moeten maken over dat kleine bultje op uw huisdier. Op deze pagina staan een aantal aardige voorbeelden van het gebruik in de praktijk

Aandoeningen welke met de microscoop aantoonbaar zijn

Microscopisch onderzoek van de urine algemeen

Aandoeningen van de urine wegen komen veelvuldig voor. Zonder microscopisch onderzoek is vaak geen goed onderscheid te maken tussen de verschillende aandoeningen.

Vooral bij katten kan het opvangen van urine lastig zijn (zie ook clienteninfo kat de niercheck). Bovendien is urine welke op deze wijze wordt opgevangen sterk verontreinigd wat het (microscopisch) onderzoek ernstig bemoeilijkt. Puncteren van urine bij de kat is dan een goed alternatief. In de handen van een ervaren dierenartsen is dit veelal een eenvoudige vrijwel pijnloze techniek die de kat in het algemeen zonder problemen toelaat.

Urine, kristalvorming (struviet en oxalaat kristallen) Kristalvorming inde urine komt is een veel voorkomend probleem bij onze huisdieren. Ze kunnen samengaan en als gruis of als stenen vooral bij de mannelijke dieren ernstige klachten veroorzaken. Er bestaan verschillende soorten kristallen, die ieder hun eigen ontstaanswijze hebben. Denk hierbij aan voeding, beweging, hoeveelheid drinken, aanleg, leeftijd enzovoort. Een juiste behandeling begint met het vaststellen van het type kristal onder de microscoop van verse urine (verkregen door middel van punctie). Zo zijn stenen welke door struvietkristallen zijn gevormd wel oplosbaar met speciaal dieet en zijn oxalaat stenen alleen operatief te behandelen
.
Afhankelijk van de bevindingen en de klachten kan een echo onderzoek nodig zijn.

Nefritis (ontstekingen van de nieren)
Bij een volledig onderzoek behoort ook een microscopisch onderzoek van het sediment (het bezinksel) te worden uitgevoerd. In dit bezinksel kunnen cellen gevonden worden welke zichtbaar maken welk deel van de urinewegen bij het probleem betrokken zijn.

Indien nieren betrokken zijn bij het urineweg probleem dan vullen de buisjes achter de filtereenheden zich niet met urine maar met beschadigde cellen en ontstekingseiwitten

Indien dergelijk afgietsels worden gevonden dan verteld dit dat de nieren zelf betrokken zijn bij het probleem en moet adequaat gehandeld worden om verdere nierschade te voorkomen.

Microscopisch onderzoek van de ontlasting Algemeen

Microscopisch onderzoek kan een op eenvoudige wijze een aantal (verborgen)oorzaken van maagdarm klachten opsporen. Behalve parasieten en verteringsstoornissen kunnen vooral bij de kat ook voedselovergevoeligheden en bijzondere infecties zichtbaar worden

Wormen Toxocara (spoelworm)
Veel dieren bezitters denken dat als ze geen wormen in de ontlasting zien hun dieren geen wormen hebben.
Vooral bij jonge dieren richten deze wormen en hun larven veel schade aan.

Via een natief (ongekleurd) uitstrijkje is simpel aan te tonen of een pup of kitten (zwaar) besmet is met volwassen spoelwormen.

Ontwormen is simpel en moet regelmatig gebeuren.
Zie ook Actie pagina voor gratis ontlastingcontrole op ernstige wormbesmetting bij uw dieren.

Wormeieren bij reptielen Bij reptielen komen er veelvuldig infecties met parasieten voor. Het regelmatig controleren van ontlasting is dan ook van zeer groot belang. Behalve wormen komen er ook veel eencellige parasieten voor (isospora)

Brillendoosjes-gist

(Cyniclomyces guttulatus)

Deze gist is een normale bewoner van de darmen van het konijn.

Honden kunnen echter hardnekkige diarree krijgen van deze gist na het eten van konijnen keutels. Vooral als de darmen al niet in optimale conditie zijn.

De diarree kan gepaard gaan met persklachten slijm en bloed.

De diarree is eenvoudig te bestrijden met ene speciaal schimmel en gist dodend middel Nystatine


Microscopisch onderzoek van de huid Algemeen Bij huid aandoeningen verteld microscopisch onderzoek ons veel over de oorzaken. Hieronder een aantal voorbeelden:
Oormijt De binnenkant van oorschelp en gehoorgang zijn bekleed met huid.
Met een goede otoscoop en wat geduld kun je de oormijten met hun graafpootjes in het oor zien lopen. Ze zijn wit en kleiner dan 1 mm. Indien dit niet lukt bijvoorbeeld omdat het dier het kijken slecht toelaat, dan kan ook wat oorsmeer onderzocht worden zie verder oormijt

Vachtmijt (cheyletiella) zie ook Cliënteninformatie Konijn Knaagdieren
De vachtmijt lijkt wat op roos en word daarom "walking dandruff" genoemd. Dit is vooral een infecties die meegnomen wordt uit kennels. hij geeft lichte jeuk maar kan ook bij de eigenaar soms wat jeuk geven. Bij volwassen dieren komt deze weinig voor omdat bij het algemeen behandelen van vlooien deze infecties veelal verdwijnt	nog geen plaatje beschikbaar

Demodex Demodex is een normale bewoner van het haarzakje in de huid van honden katten (en mensen).
Door verminderde weerstand kan de mijt zich echter vermeerderen buiten de haarzakjes en ontsteking van de huid veroorzaken. Deze kenmerkt zich door kaalheid ontsteking en lichte jeuk
zie ook http://www.ossehoofd.nl/cl_hond_huidaandoeingen.html#demodex

schimmelinfecties schimmels komen algemeen voor. Onder bepaalde omstandigheden kunnen ze de huid en vacht infecteren. Vooral jonge dieren en kinderen zijn gevoelig voor deze infectie.
Is de huid eenmaal geïnfecteerd dan kunnen schimmels grote aantallen sporen vormen en op deze wijze via direct contact of via de lucht ook andere dieren en mensen (vooral kinderen) infecteren.
Het schimmelvrij houden van de omgeving is eigenlijk niet mogelijk. Het afweersysteem voorkomt echter normaal gesproken nieuwe infecties. Vaccineren en daarmee het stimuleren van het afweersysteem tot het vormen van afweerstoffen is dan ook een effectiever methode om infecties bij uw huisdieren te bestrijden dan om huis en dier schimmelvrij te krijgen.

Luchtwegen algemeen (Microscopisch onderzoek van longspoelsel) Bij hoestklachten is het van belang de oorzaak te kennen. Door onder een roesje wat slijm uit de diepere luchtwegen (de bronchiën)

Feline astma Vooral bij de kat komt regelmatig een luchtwegaandoening voor die met hoesten gepaard gaat en veroorzaakt wordt door een allergische reactie op rook, pollen, huismijt en andere ingeademde stoffen.
Typisch bij deze aandoening zijn de eosinofiele ontstekingscellen welke kunnen worden gevonden in het longspoelsel.. De naam heeft deze ontstekingscel te danken aan het opnemen van een een bij microscopie veel gebruikte roze-rode (eosinofiele) kleurstof. Deze kleurt de korrels welke rond de paarse kern liggen. Hierdoor krijgt deze cel zijn typisch uiterlijk
Eosinofiele cellen kunnen ook wijzen op een infectie met een parasiet als de longworm

Item

Item

Puncties algemeen (Microscopisch onderzoek van puncties)

Door middel van een punctie kunnen vele organen en afwijkingen worden onderzocht. Bij deze punctie wordt door middel van een naald op een injectie spuit met lichte onderdruk cellen uit het te onderzoeken gedeelte verzameld en op een voorwerpglaasje uitgestreken.

Niet voor alle weefsel is deze methode geschikt.

sommige weefsels bevatten te weinig cellen
het betreft een steekproef> een gunstige uitslag kan ook betekenen dat net naast de slechte cellen is geprikt
de samenhang tussen de cellen gaat bij punctie verloren. Deze samenhang kan wel beoordeeld worden met weefsel onderzoek.

Indien bij punctie geen bevredigend resultaat verkregen kan worden kan besloten worden tot weefselonderzoek. Bij weefselonderzoek (histologie) wordt (gewoonlijk onder een roesje of algehele narcose), een stukje weefsel weggenomen. Dit weefsel wordt met speciale technieken bewerkt waardoor er microscopisch dunne plakjes van kunnen worden gesneden. Onder de microscoop zijn op deze wijze niet alleen de cellen te bestuderen maar ook de onderliggende samenhang.

Dit histologisch onderzoek kan meer informatie geven, maar is veel tijdrovender en daardoor veel kostbaarder dan het cytologisch onderzoek, welke door middel van dunne naald "zuig" afname is verkregen (DNAB, dunne naald aspiratie biopt). Ook moet dit histologisch onderzoek altijd in een extern laboratorium worden verricht

Maligne Lymfoma
Een voorbeeld van een diagnose, welke in onze kliniek door middel van punctie en microscopie, vaak tijdens het spreekuur of operatie kan worden gesteld.

Deze veelvuldig voorkomende tumor van de witte bloedcellen komt al op jonge leeftijd voor bij onder andere de de hond en de kat.

De tumor komt niet alleen voor in de lymfeklieren en het bloed(leukemie) maar kan ook in bijvoorbeeld de darmen voorkomen.

De tumor behoort tegenwoordig tot de behandelbare tumoren, al brengt de behandeling met anti-tumor middelen wel de nodige kosten en voorzorgen met zich mee.

Als kliniek hebben we ervaring met de behandeling (chemotherapie) van deze tumoren

Microscopisch onderzoek van Sperma