Startpagina

Pagina laatst gewijzigd 06-01-2014

 
Inleiding: microscopische diagnostiek
 
microscopisch onderzoek van excreta, secreta
   Microscopisch urine onderzoek
      Nefritis (nierontstekingen in de urine)
      Kristalvorming in de urine (zgn blaasgruis")
   Microscopisch feces onderzoek
      Toxocara (wormeieren in de ontlasting
      Wormeieren bij reptielen 
      verteringsonderzoek feces
      Brillendoosjesgist
   Onderzoek van sputem Longspoeling
      Feline astma
      Bronchitis bacteriŽle infectie
      Normale luchtwegen
   Microscopisch onderzoek van Sperma
 
MICROSCOPISCH ONDERZOEK VAN BLOED EN BEENMERG
 
Microscopisch onderzoek van de huid
      oormijt 
      vachtmijt (cheyletiella)
      haarzak mijt demodex
      schimmelinfecties
 
Microscopisch onderzoek van cellen en weefsels
   Algemeen
       Cytologie (leer der cellen)
       Histologie (Leer der weefsels)
   diagnosen door middel van cytologie (puncties van afwijkend weefsel)
       Maligne Lymfoma (Punctie van lymfeknopen)
       Mastocytoom(Punctie van mast of mestcellen)
   diagnosen door middel van histologie (biopten van afwijkend weefsel)
  
 
Inleiding: microscopische diagnostiek
 
Inleiding

De microscoop neemt in de diagnostiek een belangrijk plaats in. Voor een microscopische beoordeling moeten naast een goede microscoop, ook de mogelijkheden aanwezig zijn om preparaten te kleuren en de kennis om deze te beoordelen.

Uitbesteden of zelf doen

Veel praktijken besteden daarom (ingewikkelder) microscopisch onderzoek uit. Zoals het bekijken van bloeduitstrijkjes of het beoordelen van cellen uit bultjes of organen. Bij bijvoorbeeld snelgroeiende tumoren als lymfomen kan het erg prettig zijn indien de uitslag direct beschikbaar. Hierdoor gaat minder tijd verloren en kan sneller worden begonnen met behandelen of  operatie. Bovendien zijn de kosten van het uitbesteden gewoonlijk hoger waardoor dit tot gevolg heeft dat er minder snel gebruikt wordt gemaakt van deze vorm van  diagnostiek.

Microscopie in onze kliniek

In onze kliniek wordt de microscoop al vanaf de opening intensief gebruikt. Omdat we datgene wat we zien onder de microscoop graag wilden vastleggen, hebben we medio 2007 een nieuwe microscoop aangeschaft die digitaal beelden kan vastleggen. In 2013 is deze microscoop verder uitgebreid. Dergelijke microscopen worden normaal alleen gebruikt in onderzoekslaboratoria en hebben daardoor als bijkomende voordeel een veel hogere beeldkwaliteit.

De fraaie digitale beelden die onze microscoop kan maken geven ons ook de mogelijkheid om snel te kunnen overleggen met collega’s en specialisten. Ook zorgt dit ervoor dat we de gegevens makkelijker kunnen bewaren bij de patiŽnten kaart zodat we later, indien nodig, de beelden  weer kunnen bekijken.

Voor goed microscopisch onderzoek zijn behalve een goede microscoop, ook kleurbaden nodgig, naast een uitgebreide database met voorbeelden. Een van onze dierenartsen (D.A. van Nieuwenhuijzen) heeft zich dan ook extra toegelegd op dit microscopisch onderzoek van cellen, ook wel cytologie genoemd.

Voordelen van microscopie op de kliniek

Het belangrijkste voordeel van het direct microscopisch beoordelen is natuurlijk de snelle beschikbaarheid van informatie. Dit is vooral ideaal voor tijdens operatie genomen puncties. Zo kan al in de operatie beslist worden wat de juiste behandeling is.

Een ander voordeel van directe beoordeling op de kliniek is dat een punctie niet altijd op de juiste plaats genomen blijkt of representatief voor het gebied. Bij directe beoordeling kan indien nodig de punctie direct herhaald worden.

Het direct beoordelen gaat niet alleen sneller maar is ook veel efficiŽnter. Hierdoor zijn de kosten van directe beoordeling lager.

Bij twijfel of lastige beoordeling zal niet worden geaarzeld om in overleg met u, een specialist pathologie of cytologie te raadplegen Doordat we de mogelijkheid hebben beelden mee te sturen bij deze beoordeling door externe laboratoria en deskundigen is veel duidelijker waar de vraag over gaat. Veel preparaten bevatten immers miljoenen cellen, waardoor het voor kan komen dat de een niets kan vinden en de ander wel.

Voorbeelden van microscopie op deze pagina

Ook meer algemene en eenvoudiger onderzoeken die geen kleuring behoeven zoals ontlasting onderzoek op spoelwormen of brillendoosjes-gist, het bekijken van urinebezinksel op kristallen of nierschade of huidafkrabsels met bijvoorbeeld Demodex gaar natuurlijk makkelijker als er een goede microscoop en veel kennis aanwezig is. Doordat bovendien de plaatjes bij de patientenkaart worden bewaard is het ook door collega's beter te beoordelen. De microscoop is ook zeer nuttig om u te kunnen vertellen wat voor afwijkingen er te vinden zijn in bloed en of we ons zorgen moeten maken over dat kleine bultje bij uw huisdier. Op deze pagina staan een aantal aardige voorbeelden van het gebruik in de praktijk

 

 


Microscopisch onderzoek van excreta, secreta
 

Microscopisch onderzoek van de urine algemeen

Aandoeningen van de urine wegen komen veelvuldig voor. Zonder microscopisch onderzoek van de urine is vaak geen goed onderscheid te maken tussen de verschillende aandoeningen.

Vooral bij katten kan het opvangen van urine lastig zijn (zie ook clienteninfo kat de niercheck). Bovendien is urine welke op deze wijze wordt opgevangen sterk verontreinigd wat het (microscopisch) onderzoek ernstig bemoeilijkt. Puncteren van urine bij de kat is dan een goed alternatief. In de handen van ervaren dierenartsen is dit veelal een eenvoudige vrijwel pijnloze techniek die de kat in het algemeen zonder problemen toelaat. Urine onderzoek kan er voor zorgen dat nierfalen vroegtijdig wordt onderkend en daardoor veel succesvoller wordt behandeld.

 


Urine, kristalvorming (struviet en oxalaat kristallen)  

Kristalvorming in de urine is een veel voorkomend probleem bij onze huisdieren. De kristallen kunnen aangroeien en als gruis of als stenen vooral bij de mannelijke dieren ernstige klachten veroorzaken.(zie bijvoorbeeld  blaasobstructie kater )

Er bestaan verschillende soorten kristallen, die ieder hun eigen ontstaanswijze hebben. Denk hierbij aan voeding, beweging, hoeveelheid drinken, aanleg, leeftijd enzovoort.
Een juiste behandeling begint met het vaststellen van het type kristal onder de microscoop van verse urine (verkregen door middel van punctie). Zo zijn stenen welke door struvietkristallen zijn gevormd wel oplosbaar met speciaal dieet en zijn oxalaat stenen alleen operatief te behandelen
 
.
Afhankelijk van de bevindingen in het urine onderzoek en de klachten kan het zinvol zijn om met behulp van een echo onderzoek te controleren of er een blaassteen aanwezig is..


Nefritis (ontstekingen van de nieren)

Bij een volledig onderzoek van de urine behoort ook een microscopisch onderzoek van het sediment (het bezinksel van de urine) te worden uitgevoerd. Alleen een stickje geeft onvolledige informatie en is bovendien voor een deel onbetrouwbaar doordat de stickjes eigenlijk voor de mens zijn gemaakt.

In dit bezinksel kunnen cellen gevonden worden welke zichtbaar maken  welk deel van de urinewegen bij het probleem betrokken zijn.
 

Indien nieren betrokken zijn bij het urineweg probleem dan vullen de buisjes achter de filtereenheden zich niet met urine maar met beschadigde cellen en ontstekingseiwitten

Indien dergelijk afgietsels worden gevonden dan verteld dit dat de nieren zelf betrokken zijn bij het probleem en moet adequaat gehandeld worden om verdere nierschade te voorkomen.

zie ook nierfalen  bij de kat.
 

 

Microscopisch onderzoek van ontlasting algemeen

Microscopisch onderzoek kan een op eenvoudige wijze een aantal (verborgen)oorzaken van maagdarm klachten opsporen. Behalve parasieten en verteringsstoornissen kunnen vooral bij de kat ook voedselovergevoeligheden en bijzondere infecties zichtbaar worden

 


Wormen Toxocara (spoelworm)
Veel dieren bezitters denken dat als ze geen wormen in de ontlasting zien hun dieren geen wormen hebben.
Vooral bij jonge dieren richten deze wormen en hun larven veel schade aan.

Via een natief (ongekleurd)  uitstrijkje is simpel aan te tonen of een pup of kitten (zwaar) besmet is met volwassen  spoelwormen.

Ontwormen is simpel en moet regelmatig gebeuren.
Zie ook Actie pagina voor gratis controle van ontlasting op ernstige wormbesmetting bij uw dieren.

Ontlasting onderzoek kan ook goed gebeuren om te controleren of het wel nuttig is om uw huisdier te ontwormen. Dit pas bij de gedachte om alleen te ontwormen als het nodig is en kan bovendien kosten besparen en resistentie opsporen of parasitaire infecties die niet reageren op de gegeven wormmiddelen (resistentie)

 

 

 


Wormeieren bij reptielen

Bij reptielen komen veelvuldig infecties met parasieten voor (zie ook darmparasieten bij reptielen). Het regelmatig controleren van ontlasting is dan ook van zeer groot belang. Behalve wormen komen er ook veel eencellige parasieten voor (isospora)

 

 


Brillendoosjes-gist
 
(Cyniclomyces guttulatus) 

Deze gist is een normale bewoner van de darmen van het konijn.

Honden kunnen echter hardnekkige diarree krijgen van deze gist na het eten van bijvoorbeeld konijnen keutels. Vooral als de darmen al niet in optimale  conditie zijn.

De  diarree kan gepaard gaan met persklachten slijm en bloed.

De diarree is eenvoudig te bestrijden met een speciaal schimmel en gist dodend middel Nystatine

 


 
Microscopisch onderzoek van de huid Algemeen

Bij huidaandoeningen verteld  microscopisch onderzoek ons veel over de oorzaken. Schilvers van de huid kunnen verkregen worden door plakband of stofzuigen. Van oren kan oorsmeer met een wattenstaafje worden afgenomen om microscopisch onderzocht worden. Van de huid kan ontstekingsvocht onderzocht worden of kan door oppervlakkig en diep afkrabben een indruk worden verkregen van de aanwezige (ontstekings) cellen.
 
Hieronder een aantal voorbeelden van huid aandoeningen waarvan de diagnose met behulp van microscopisch onderzoek kan worden gesteld.
 

Oormijt

De binnenkant van oorschelp en gehoorgang zijn bekleed met huid.
 
Met een goede otoscoop en wat geduld kun je de oormijten met hun graafpootjes in het oor zien lopen. Ze zijn wit en kleiner dan 1 mm.

Indien dit niet lukt bijvoorbeeld omdat het dier het kijken slecht toelaat, dan kan ook wat oorsmeer onderzocht worden

zie verder oormijt


Met de klassieke otoscoop kon in oren gekeken worden maar kunnen geen beelden worden vastgelegd. Met de moderne videoscoop versie kan niet alleen worden meegekeken door anderen en het beeld worden vastgelegd en vergroot maar zijn ook beter problemen vast te stellen in de neus van dieren en in de bek van konijn en cavia.                            

Hieronder twee duidelijke foto's en een videofragment van een oormijt infectie:

 


Vachtmijt (cheyletiella)
zie ook CliŽnteninformatie Konijn Knaagdieren en cheyletiella bij de hond
Deze vachtmijt lijkt wat op roos en word daarom ook wel "walking dandruff" genoemd.

Bij de hond is dit vooral een infectie die meegnomen wordt uit kennels. De mijt geeft lichte jeuk en kan soms ook bij de eigenaar wat jeuk en rode bultjes op bijvoorbeeld de armen geven.

Bij volwassen dieren komt deze mijt weinig voor omdat bij het algemeen behandelen van vlooien deze infecties veelal ook verdwijnt

 

 


Demodex
Demodex is een normale bewoner van het haarzakje in de huid van honden en katten (en mensen).
 
Door verminderde weerstand kan de mijt zich echter vermeerderen buiten de haarzakjes en ontsteking van de huid veroorzaken. Deze kenmerkt zich door kaalheid ontsteking en lichte jeuk 
zie ook demodex bij de hond

 


Schimmelinfecties
Schimmels komen algemeen voor. Onder bepaalde omstandigheden kunnen ze de huid en vacht infecteren. Vooral jonge dieren en kinderen zijn gevoelig voor deze infectie.
 

Is de huid eenmaal geïnfecteerd dan kunnen schimmels grote aantallen sporen vormen en op deze wijze via direct contact of  via  de lucht ook andere dieren en mensen (vooral kinderen) infecteren.

 

Het schimmelvrij houden van de omgeving is eigenlijk niet mogelijk. Het afweersysteem voorkomt echter normaal gesproken nieuwe infecties. Vaccineren en daarmee het stimuleren van het afweersysteem tot het vormen van afweerstoffen is dan ook een effectiever methode om infecties bij uw huisdieren te bestrijden dan om huis en dier schimmelvrij te krijgen. Helaas is dit vaccin sinds 2011niet meer verkrijgbaar.
zie ook schimmelinfecties hond en kat

 

Microscopisch onderzoek van de luchtwegen 
 
Microscopisch onderzoek van longspoelsel (sputem)  

Bij hoestklachten of meer algemene klachten kan microscopisch onderzoek van slijm uit de luchtwegen veel informatie geven en helpen de oorzaak van de luchtwegklachten op te sporen.

Bij mensen is het simpel om wat slijm uit de longen op te hoesten voor onderzoek. Bij dieren is dit wat ingewikkelder. Onder een roesje wordt wat  slijm uit de diepere luchtwegen (de bronchiŽn) gespoeld.

 


Feline astma
Vooral bij de kat komt regelmatig een luchtwegaandoening voor die met hoesten gepaard gaat en veroorzaakt wordt door een allergische reactie op rook, pollen, huismijt en andere ingeademde stoffen: feline astma.

Typisch bij deze aandoening zijn de eosinofiele ontstekingscellen welke kunnen worden gevonden in het longspoelsel..

De naam heeft deze ontstekingscel te danken aan het opnemen van een bij microscopie veel gebruikte roze-rode (eosinofiele) kleurstof. Deze kleurt de korrels welke rond de paarse kern liggen. Hierdoor krijgt deze cel zijn typisch uiterlijk
 

Eosinofiele cellen kunnen ook wijzen op een infectie met een parasiet als de longworm

 


Microscopisch onderzoek van Sperma
 
 
 
 

 


Cytologisch en histologisch onderzoek
 
Onderzoek van weefsel en cellen algemeen


Cytologie (letterlijk: leer der cellen) en histologie (letterlijk: leer der weefsels) zijn methoden om cellen en weefsels microscopisch te onderzoeken en zodoende een beter beeld te krijgen van een aandoening of ziekte.

Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om locale aandoeningen, zoals een rare plek van de huid of mondholte, of om meer algemene aandoeningen. Bijvoorbeeld wanneer bij onderzoek van een ziek dier (bijvoorbeeld echo rŲntgen of bloedonderzoek) aanwijzingen zijn verkregen dat er met een bepaald orgaan (bijvoorbeeld longen nieren of lever) wat mis is.

In zulke gevallen is het van belang erachter te komen wat er aan de hand is en daarmee meer te weten komen over diagnose, prognose en eventuele behandelingsmogelijkheden.

Twee belangrijke onderzoeksmethoden waarmee we dit kunnen zijn de cytologie en histologie. Deze methoden hebben ieder hun eigen voor- en nadelen.

Cytologie bekijkt de ziekte op celniveau; de ‘geoogste’ cellen worden onderzocht. Histologie speelt zich af op weefselniveau. Weefsel bestaan uit vele soorten cellen die met elkaar in verband staan. Het geeft meer inzicht in de samenhang van de cellen in een groter geheel.

Als voorbeeld een gemetselde muur van bakstenen.

Bij cytologie worden de losse bakstenen bekeken(cellen): afwijkende vormen, kleurverschillen, afgebroken stukken.

Histologie bekijkt de hele muur (weefsel). De stand van de bakstenen ten opzichte van elkaar, het metsel- en voegwerk en eventuele ramen leidingen en verbindingen met fundering en dak.

 

Cytologie (Leer der cellen)


Om cellen te verkrijgen maken we in de meeste gevallen gebruik van een Dunne Naald Aspiratie Biopt (DNAB) ook wel punctie genoemd. Bij deze punctie worden door middel van een naald op een injectiespuit met lichte onderdruk, cellen uit het te onderzoeken gedeelte verzameld. Deze opbrengst wordt vervolgens op een voorwerpglas uitgestreken, gekleurd en onder de microscoop bekeken.

Voordelen:

  • Weinig belastend voor de patiŽnt. Het nemen van puncties wordt in de meeste gevallen zeer goed geaccepteerd door het dier.
  • Snel. In dierenkliniek 't Ossehoofd kan het op de praktijk zelf uitgevoerd worden. Over het algemeen is er dezelfde dag de uitslag. Bij meer spoedeisende gevallen zelfs binnen een kwartier.
  • Goedkoop. Voor relatief lage kosten kunnen is vaak veel informatie uit puncties te halen.

Nadelen:

  • Steekproef. Je hebt de goede cellen nodig om de juiste diagnose te kunnen stellen. Het is erg lastig om precies de afwijkende cellen te verzamelen. Een goede uitslag hoeft dus niet te betekenen dat alle cellen goed zijn.
  • Type weefsel. Uit sommige soorten weefsels (bijvoorbeeld harde weefsels) zijn maar erg weinig cellen te verzamelen.
  • Samenhang van de cellen verdwijnt. Hierdoor zijn veelal alleen maar losse cellen beoordelen.

 

Histologie (Leer der weefsels) (hyperlink naar index boven)


Indien cytologie weinig resultaat oplevert of bijvoorbeeld niet voldoende onderscheid kan maken tussen goedaardige en kwaadaardige cellen, kunnen we gebruik maken van de histologie. De histologie is ook geschikt om grotere stukken weefsel welke bij operatie  verwijderd zijn te onderzoeken.

Biopsie.
Het verkrijgen van een stukje weefsel wordt biopsie genoemd.
Bij een egaal orgaan als de lever is een klein beetje weefsel voldoende en kan dit vaak met een dikke holle naald. Bij andere weefsels is vaak een stukje nodig wat operatief verkregen moet worden.
Het wegnemen van meerder stukjes weefsel waarbij ook wat, op het oog gezond lijkend, weefsel wordt meegenomen heeft daarbij de voorkeur.

In feite zijn de nadelen en voordelen van histologie grotendeels tegenovergesteld aan die van cytologie.

Voordelen:

  • Geen steekproef. Alle cellen kunnen beoordeeld worden. De kans dat de juiste cellen er bij zitten is aanzienlijk groter.
  • Type weefsel. Kan ook bij harde weefsels worden toegepast.
  • Samenhang cellen aanwezig. Het hele weefsel is te beoordelen waardoor soms beter een diagnose is te stellen of meer inzicht is te krijgen in kwaadaardigheid van tumoren.
  • Met allerlei enzym en kleuringstechniek kunnen specifieke eiwitten zichtbaar worden gemaakt waardoor specifieke eigenschappen van tumoren en aandoeningen zichtbaar genaakt kunnen worden,

Nadelen:

  • Ingrijpender voor de patiŽnt. Voor een weefselmonster moet het dier gewoonlijk even onder een roesje of onder algehele narcose gebracht.
  • Duurt langer. Het weefsel wordt opgestuurd naar een patholoog, die er met speciale technieken microscopische dunne plakjes van maakt. Het kan een paar dagen tot een week duren voor de uitslag er is.
  • Duurder. Meer werk om weefsel af te nemen, kosten van narcose, speciale verzendmethode en patholoog.

diagnosen door middel van cytologie
(puncties van afwijkend weefsel)
 
 

 

Maligne Lymfoma
Een voorbeeld van een diagnose, welke in onze kliniek door middel van punctie en microscopie, vaak tijdens het spreekuur of operatie kan worden gesteld.
 
Deze veelvuldig voorkomende tumor van de witte bloedcellen komt al op jonge leeftijd voor bij (ondermeer) de de hond en de kat (zie leukemie virus FeLV bij de kat.

De tumor komt niet alleen voor in de lymfeklieren en het bloed(leukemie) maar kan ook in bijvoorbeeld de darmen voorkomen.

De tumor behoort tegenwoordig tot de behandelbare tumoren, al brengt de behandeling met anti-tumor middelen wel de nodige kosten en voorzorgen met zich mee.


 
Als kliniek hebben we ervaring met de behandeling (chemotherapie) van deze tumoren

 


 Mastocytoom
Een mastocytoom is een tumor van mastcellen. Mastcellen hebben een speciale  functie bij ontstekingsprocessen. Een mastocytoom is een tumor die we regelmatig tegenkomen bij honden maar zelden bij katten.
 


Mastcellen (ook wel mestcellen genoemd) zijn cellen die in vooral de huid voorkomen.  Zoals op de foto zichtbaar zitten ze vol met kleine (hier donker gekleurde bolletjes). Dit zijn granulae die gevuld zijn met histamine.

Deze histamine kan uit deze granulae vrijkomen als ze bijvoorbeeld  geprikkeld worden zoals bij een allergische reactie of een muggenbult. De histamine zet daarbij een reactie in werking die als gevolg heeft dat de huid rood en warm wordt en geïrriteerd raakt of jeukt. Bij dieren is dit vaak minder goed zichtbaar als bij de mens  vanwege de behaarde en/of donkere huid.

 


Indien mastcellen tumoreus ontaarden dan kunnen in de granulae aanwezige stoffen ook zonder prikkel vrijkomen. Dit kan zo uitbundig gebeuren dat ze er niet alleen voor zorgen dat het omringende weefsel ontstoken raakt maar in het centrum zelf afsterft (neurotiseert).In de huid kan de tumor op deze manier lijken op een open ontstoken zwerende (ulcererende) wond

de mimic tumor

Omdat het een tumor van ontstekingscellen is kan deze zich ook werkelijk gedragen en eruit zien als een ontstoken huid. Een onschuldig uitziend zweertje met een korstje wat soms weer kleiner wordt en lijkt te genezen. Deze tumor wordt dan ook  ook wel de ‘mimic  tumor’ genoemd. (mimic betekent nadoen).
Het grote verschil met normale wondjes is dat deze telkens opengaat. Door de jeuk (van de vrijkomende histamine) likt de hond er veel aan en denkt u als eigenaar dat dit de oorzaak is van het niet dichtgaan of weer opengaan van dit onschuldig uitziende huidprobleempje

Hoe de tumor er uit ziet hangt af van hoeveel granulae er gevormd worden en er vrijkomen. Als er weinig granula vrijkomen uit de tumor kunnen de bulten symptoomloos zijn. Komt er veel histamine vrij dan kunnen honden duidelijk klachten hebben in de vorm van likken of schuren. De bulten kunnen ook tijdelijk groter zijn als ze geïrriteerd raken. En weer kleiner worden door ontstekingsremmers (NSAID's of  corticosteroïden

Met cytologie (hyperlink naar cytologie) is de diagnose meestal vrij eenvoudig te stellen. Er is dan echter weinig zeggen over de ernst van de tumor. De mate van kwaadaardig is alleen met redelijke zekerheid vaststellen met weefsel onderzoek (histologie)

Behandeling van een mastocytoom
De behandeling bestaat in de meeste gevallen uit het operatief verwijderen. Bij tumoren die zich mogelijk kwaadaardig gaan gedragen, geldt hoe eerder verwijderen hoe beter. Dit heeft enerzijds te maken met de kans op verspreiding van de tumor naar andere delen in het lichaam (metastase) en anderzijds met de groeisnelheid. Veel mastocytomen (40%) bevinden zich op de poten. Een klein bultje is daarbij zonder huid corrigerende chirurgie of open wond verpleging te verwijderen.
Indien wordt onderzocht en ingegrepen in een vroeg stadium dan is niet alleen  de operatie minder ingrijpend en de kans op uitzaaiingen kleiner maar ook de kosten kunnen aanzienlijk lager zijn.

Het is goed te realiseren dat dit type tumoren ruim verwijderd dient te worden. Dit betekent dat de wond altijd veel groter is als u zou verwachten. Bij het opereren komen vaak toch wat prikkelende stoffen vrij waardoor de wond wat sneller ontsteekt als een andere operatie wond.

Afhankelijk van grootte, lokalisatie en budget kan het zinvol zijn om eerst een biopt te nemen en histologie uit te voeren vůůr een uitgebreide operatie.

De laatste jaren zijn er twee medicijnen op de markt gekomen die bij onverhoopte terugkeer (recidief) de groei van deze tumor jaren kunnen remmen. 

 

   

diagnosen door middel van histologie 
(biopten en excisies van afwijkend weefsel)
  (onder constructie)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

  jlo sept 2013