pagina laatst gewijzigd 31-08-2010

Chirurgie en narcose

De chirurgie bij gezelschapsdieren en de daarbij horende narcose hebben zich de laatste jaren snel ontwikkeld. Mede door gebruik te maken van humane apparatuur en ontwikkelingen.

De narcose
Een voor de patiënt zeer positieve ontwikkeling die ook wordt toegepast in onze kliniek, is de zogenaamde gasanesthesie. Helaas zijn de hiervoor gebruikte middelen zoals fluothaan en lachgas ook schadelijk voor de chirurg en het bij de operatie assisterend personeel. Aan een verantwoord en veilig gebruik van gasanesthesie bij mens en dier zijn dan ook extra kosten verbonden. Recent zijn ook middelen beschikbaar gekomen waarmee de aloude en minder kostbare anesthesie via toediening in het bloed, weer een goed alternatief vormt. Vooral als gelijktijdig extra zuurstof in de aanvullende beademingslucht wordt toegediend. De keuze van de narcosemethode wordt per dier en per aandoening gemaakt.

De opname
Om een goed toezicht op de opgenomen dieren in de recovery van geopereerde dieren te kunnen waarborgen is onze opname centraal in de kliniek gelegen. De (grotere) honden liggen daarbij niet in een benche maar op een verhoging in een biabed of een andere ondergrond die ze prettig vinden. Niet alleen hebben we de ervaring dat veel honden dit prettiger vinden maar bovendien is op deze wijze beter toezicht en eenvoudiger behandelen en controle mogelijk. Ook de kritische katten liggen op ooghoogte in goed verlichte en verwarmde kooien. Voor de benauwde of zeer kritische dieren hebben we een couveuse tot onze beschikking.

Webcams stellen ons in staat de opgenomen patiënten voortdurend te bewaken. Ook u kunt uw dier vanaf huis via een webcam bekijken (zie Camerabewaking).

Een tiental instelbare infuuspompen zorgen voor het geven van de juiste ondersteunende medicatie

Recovery
Voor een vlot herstel is een juiste lichaamstemperatuur zeer belangrijk. Omdat door de narcose de eigen regulatie van de temperatuur wordt uitgeschakeld, kunnen de patiënten veel lichaamswarmte verliezen. Om dit te voorkomen, maken we gebruik van diverse hulpmiddelen zoals temperatuur geregelde warmwater matrassen tijdens de operatie, warmtematjes regelbare warmtelampen en continue meting van de lichaamstemperatuur tijdens het herstel in de opname. Voor pijnbestrijding staan uiteenlopende middelen ter beschikking.

Weer naar huis
Patiënten mogen pas naar huis gaan als wij dat verantwoord vinden. Zij moeten daarvoor voldoende alert en wakker zijn, de pijn moet verdraagbaar zijn, de bloedsomloop stabiel en het dier moet in staat zijn om de eigen lichaamstemperatuur te reguleren.

Prijzen
Chirurgie en narcose blijven dus maatwerk. Dit heeft tot gevolg dat het vaak onmogelijk is een standaardprijs te hanteren voor de narcose. Opgegeven kosten zullen altijd gemiddelden zijn. (zie ook tarieven)

Scheurtje in het middenrif (hernia diafragmatica) kat

Aanrijdingen van huisdieren horen helaas bij deze tijd. Het komt nogal eens voor dat de kat (en soms ook de hond) bij zo’n aanrijding een scheurtje in het middenrif oploopt. Ook een ernstige val kan dit veroorzaken.

Het middenrif heeft als functie de ademhaling te ondersteunen. Ook vormt het middenrif de scheiding tussen de borst- en buikholte. Bij een scheur in het middenrif wordt de ademhaling dus minder goed ondersteund en krijgt het dier het benauwd. Als de scheur groot genoeg is kunnen organen uit de buik in de borstholte komen te liggen (zie pagina röntgendiagnostiek). Dit kan direct na het ongeval gebeuren maar soms ook dagen of weken later. Hierdoor hebben de longen minder ruimte om te functioneren en wordt het dier ineens écht benauwd.

Typisch voor deze aandoening is dat het dier vaak nog redelijk gezond lijkt maar niet wil eten, wel begint met eten maar er snel weer vanaf ziet, of benauwd wordt na het eten. Immers, als maag en darmen in de borstholte liggen betekent het vullen van maag en darmen minder ruimte om te ademen.

Omdat spontaan herstel nooit optreedt, zal zo’n scheurtje in het middenrif geopereerd moeten worden. Voor het veilig uitvoeren van deze operatie zijn beademing en bewaking van de anesthesie noodzakelijk.
De operatie wordt uitgevoerd via de buikholte. Met het openen van de buik wordt dus eigenlijk ook de borstholte geopend waardoor de longen inklappen. Door met overdruk te beademen wordt dit voorkomen.
Eerst worden de eventueel verplaatste organen voorzichtig teruggelegd in de buikholte en vervolgens wordt de scheur in het middenrif gehecht.
Als verwacht wordt dat de patiënt na de operatie niet zelf kan ademhalen, wordt voor het beëindigen van de operatie tijdelijke een drain (buisje) in de borstholte gebracht.
 

Dieren zijn direct na het ongeval dat de scheur heeft veroorzaakt, vaak nog weinig stabiel. Daarom is het het vaak beter niet direct te opereren omdat dit onnodig risico met zich meebrengt. Zelfs als het dier benauwd is of niet wil eten is het daarom verstandig de operatie uit te stellen. Onderzoek heeft uitgewezen dat een paar dagen wachten de kans op een goede afloop aanzienlijk vergroot. Uiteindelijk kunnen vrijwel alle patiënten met succes worden geopereerd aan een hernia diafragmatica.

Stemband- of strottenhoofdverlamming (larynx paralyse)

Zie ook de verhalen van Bowie, Tosca en anderen in ons gastenboek.

Bij het verouderingsproces hoort ook een achteruitgang van de stembanden.
Zoals bekend hoor je bij mensen vaak aan de stem hoe oud ze zijn. De blaf van een jonge hond is ook anders dan die van een oude hond. Vooral bij grote rassen komt op oude leeftijd regelmatig stembandverlamming voor. Sommige rassen, zoals de labrador retriever en de Ierse setter, hebben hiervoor een verhoogd risico. Bij de bouvier komt ook een aangeboren vorm voor.

Verschijnselen
De verschijnselen van stemband verlamming kunnen sterk lijken op die van een slechte schildklierfunctie of op verminderd uithoudingsvermogen veroorzaakt door ziekte, hart- of longaandoeningen of uitsluitend ouderdom. De diagnose 'stemband- of strottenhoofdverlamming' wordt daardoor vaak niet, of pas laat gesteld. Indien de aandoening wel wordt onderkend wordt vaak erg terughoudend gedaan over een operatieve ingreep vanwege de risico's van de hiertoe gangbare operatie. Vaak is men niet bekend is met de inmiddels beschikbare nieuwe en verbeterde operatietechnieken.

De verschijnselen waar u een stemband verlamming aan kunt herkennen zijn:

• Duidelijk hoorbare ademhalingsgeluiden bij inademen en niet bij uitademen,. zoals bij een gebrekkig uithoudingsvermogen .
• Afnemend uithoudingsvermogen; totaal in elkaar klappen bij warm weer. Het dier kan immers zijn warmte niet meer kwijt door hijgen!
• Ander gedrag en veranderen van het blafgeluid. Snurken kan verdwijnen.
• Kokhalzend kuchen.
• Schonkig, slecht bespierd lichaam.

Functie van de stembanden
De stembanden vormen een slot op de deur om verslikken te voorkomen. De voorkant van het strottenhoofd heeft de vorm van de boeg van een schip. Voedsel en water worden om het strottenhoofd, langs de luchtpijp naar de slokdarm geleid. Bij verslikken komt er toch wat over de boegvormige ingang heen en zorgt een reflex voor het hermetisch dichtgaan van de stembanden met enorme benauwdheid en een hoestbui tot gevolg. Dit alles is door de natuur bedacht om te voorkomen dat voedsel en vloeistof in de longen terecht kan komen. Indien dit toch gebeurt, zal dit vaak een zeer ernstige tot dodelijke longontsteking veroorzaken.

Operatieve ingreep
Bij de klassieke operatieve ingreep worden delen van de stemband verwijderd of wordt de stemband operatief in de geopende stand opzij vastgezet. Hoewel dit goed werkt tegen de benauwdheidklachten geeft dit zeer vaak ernstige longontstekingen. Deze operatie werd dan ook als laatste redmiddel gebruikt.

Er is echter al geruime tijd een nieuwe techniek beschikbaar, hoewel die wat lastiger uitvoerbaar is. Hierbij wordt de bovenzijde van één stemband (de linker) losgemaakt en naar achteren verplaatst. Dit verplaatsen van de stemband naar achteren in plaats van opzij is te vergelijken is met gordijnen op een toneel. Deze lijken vanuit de zaal gesloten , maar de lucht kan er van opzij (dus met een bochtje) toch langs. Deze methode blijkt zeer effectief te zijn in het voorkomen van verslikpneumonie (longontsteking door verslikken).

De operatie, hoewel technisch wat lastiger door de ingewikkelde bouw van het strottenhoofd, is voor een ervaren chirurg goed uit te voeren. Op het Ossehoofd is deze ingreep al meerdere malen met zeer goed resultaat uitgevoerd. Deze ingreep is dus bepaald geen laatste redmiddel en zou bij daarvoor in aanmerking komende benauwde dieren juist in een vroeg stadium moeten worden uitgevoerd, om te voorkomen dat de hond nodeloos lang benauwd rond loopt.

Vooral bij de ouder ongecastreerde reu komt het voor dat de spierige afsluiting tussen de buik en het bekken kanaal niet meer functioneert. Er verschijnt dan aan 1 of beide zijde van de anus onder de huid een flinke bult die inhoud vanuit de buik bevat. Meestal buikvet en wat ontstekingsvocht. De  hond heeft vaak flink klachten bij het kwijtraken van de ontlasting.

Laxeer middelen kunnen wat verlichting geven, maar de verscheuring neemt steeds verder toe. Indien al persend  de blaas of andere ingewanden het bekken in wordt geperst ontstaat er  zelfs een acuut  levensbedreigende situaties.

Reden om bij deze aandoening altijd  te adviseren op korte termijn dit probleem chirurgisch te herstellen

Operatie technieken waarbij het gebied naast de anus zo goed mogelijk weer wordt gehecht bieden vaak maar tijdelijk succes. Waarschijnlijk onder invloed van mannelijk hormonen is de bespiering vaak geheel verdwenen.

Veel succesvoller is de techniek waarbij het probleem wordt hersteld met behulp van het verplaatsen van een een inwendige bekken bodem spier. Naast deze operatie wordt gewoonlijk  indien van toepassing altijd aangeraden de reu te castreren.

Deze succesvolle techniek voor het herstellen van de hernia perinealis met behulp van het verplaatsen van de bekken bodemspier wordt op dierenkliniek 't Ossehoofd al vele jaren  succesvol toegepast

CHIRURGIE
ALS ALTERNATIEF VOOR BLIJVENDE MEDICATIE

Er zijn aandoeningen waarbij medicatie nodig is om de symptomen te bestrijden maar waarbij met diezelfde medicatie de oorzaak van het probleem niet is opgelost. Dit kan betekenen dat die medicatie zeer langdurig of zelfs gedurende het hele verdere leven van het dier moet worden toegediend.

Voor een aantal van deze aandoeningen kan wel herstel worden bereikt met een chirurgische ingreep. Daarmee wordt die ingreep een alternatief voor de langdurige medicatie. Soms word de noodzaak tot behandeling minder intensief, soms is zelfs in het geheel geen medicatie meer nodig.

Tegenover de eenmalige kosten van de operatie staan vaak de besparing in kosten, aandacht en energie, verbonden aan de verdere medicatie.

Veel van dit soort operaties zijn helaas minder bekend. Ze worden ook niet in alle dierenklinieken uitgevoerd.

Wij hebben dan vele dankbare  ervaringen met deze goed uitvoerbare ingreep.

Bij deze aandoening bij de hond is sprake van een ontsteking van de oogleden en het hoornvlies door te droge ogen. De oorzaak hiervan is onvoldoende traanproductie.

Vooral bij de kleine hondenrassen komt het nog al eens voor dat de traanklieren onvoldoende traanvocht produceren. Het traanvocht heeft de functie om de oogbol vochtig te houden, het hoornvlies te voeden en infecties te voorkomen.

Ductus parotis transpositie
De behandeling kan bestaan uit het stimuleren van het traanvocht naast het toedienen van kunsttranen en antibiotica-houdende zalf.

Vaak moet dit vele malen per dag gebeuren en levenslang worden vol gehouden.

De operatie

Hierbij wordt de uitgang van de oorspeekselklier die normaal via de wang uitkomt, omgelegd naar het aangetaste oog.
De voordelen zijn duidelijk:

• Geen eindeloos gedruppel meer met alle daaraan verbonden werk en kosten.
• De voeding van de oogbol wordt weer optimaal verzorgd, waardoor de oogbol veelal zelfs weer helemaal helder wordt.
  

Opening traankanaal met
een operatie hulpdraadje

Er zijn ook enkele nadelen:

• De éénmalig kosten.
• Een enkele keer blijkt de speekselproductie toch nog onvoldoende.
• Een enkele maal blijkt de speekselproductie overmatig. Het gevolg is een wat te nat oog tot gevolg, wat er wat raar uit ziet.

De operatie vraagt een zeer vaste hand, een uitstekend gezichtsvermogen en een goede oog-hand coördinatie van de chirurg. Daarnaast is fijn chirurgisch materiaal nodig omdat de speekselbuis een zeer kleine diameter heeft.
De ingreep wordt al jaren met succes op Dierenkliniek ’t Ossehoofd uitgevoerd.

Heupklachten: operatie als alternatief voor kunstheup

Ernstige heupklachten, al dan niet het gevolg van bij de geboorte verkeerd aangelegde heupen (hd of heupdysplasie), kunnen bij de hond veel hinder en pijn veroorzaken.

De klassieke ingreep, de zogenaamde  'bekkenkanteling',  heeft alleen zin bij jonge honden in het beginstadium van heupdysplasie, dat wil zeggen nog voordat er klachten zijn.
Daarnaast wordt de 'kunstheup' vaak als enige zo niet belangrijkste oplossing aangedragen. Kunstheupen hebben echter een beperkte levensduur en er komen net als bij de mens nog relatief veel complicaties voor. Bovendien zijn materiaal en operatie duur. Om deze reden wordt als alternatief voor de kunstheup vaak gekozen voor pijnstillers en/of ontstekingsremmers of in sommige gevallen zelfs euthanasie in de overtuiging dat er geen andere oplossing bestaat.

Bij kleine hondenrassen bestaat een ziekte van de heupen waarbij de heupkop door een gebrekkige bloedtoevoer in verval raakt (Legg Calvé Perthus syndroom) Al jaren blijkt het operatief verwijderen van de heupkop hierbij een goede en relatief overzichtelijke ingreep met uitstekende resultaten. Er ontstaat dan een spierige bindweefselverbinding die een uitstekend en pijnloos alternatief is voor een kunstheup, zonder de problemen van infectie of erger afstoting , losraken, of uit de kom raken van de kunstheup. Het is verbazend hoe goed een hond hiermee blijkt te kunnen lopen.

Het onbegrip voor dit alternatief komt omdat wij het ons als rechtoplopende mens niet kunnen voorstellen hoe het mogelijk is te lopen zonder heupkop. De heup bij de hond op vier poten, wordt echter totaal anders belast dan bij de rechtoplopende mens waarbij de knie tijdens het lopen en staan een gebogen stand heeft. Het verschil in lengte tussen de geopereerde- en niet geopereerde kant wordt daarbij opgevangen door een andere stand van de knie.

Vele jaren werd gedacht dat een dergelijk operatie die zeer succesvol is bij kleine honden en bij katten, geen succes zou kunnen zijn bij grotere honden. Als de hond een juiste bouw heeft, een gezonde knie én voldoende pit om te revalideren blijkt deze operatie ook zeer succesvol te kunnen zijn bij grote rassen . Zie hiertoe het relaas van Sita in ons Gastenboek.

Loopoor bij de kat

Vaak ouder katten lopen rond met ontstoken oen waar "niets meer aan te doen is". De oren zijn niet schoon en er wordt veel aan gekrabd (zie ook oorontsteking kat Omdat dit bovendien niet zelden zeer onaangenaam ruikt worden dergelijke dieren veel minder aangehaald en worden ze van schoot of onze directe omgeving geweerd.
Er zijn grofweg twee soorten oorzaken voor chronische oorontstekingen die beiden goed zijn te behandelen:

Verruimen gehoorgang

De eerste groep heeft door de chronische oorontsteking een vernauwde gehoorgang met litteken weefsel en poliepen. De stank bij deze chronische ontsteking valt vaak wel mee, maar de katten zitten er wel veel aan te krabben en te schudden. De oplossing is het openen en verruimen van de gehoorgang. Dit is voor een ervaren chirurg een eenvoudige ingreep, die verantwoord ook bij de oudere kat ! is uit te voeren en met grote regelmaat succesvol wordt uitgevoerd in onze kliniek. We vinden het dan ook sneu als katten onnodig met dergelijke klachten rondlopen. 

Trepaneren middenoor

De verschijnselen van een oorontsteking zijn kenmerkend: schudden met de kop, scheve kopstand, jeuk, krabben aan de oren en uitvloeiing al of niet met stank uit de oren. In veel gevallen kan de aandoening worden behandeld door dagelijks een oorzalf toe te dienen. De aandoening kan echter ook chronisch worden.

Bij de oudere kat komt nogal eens een zogenaamd 'loopoor' voor. Dit is een vaak onwelriekend oorontsteking als gevolg van een etterige ontsteking van het middenoor. Doordat katten een extra schotje hebben in het middenoor dat de afvoer van ontstekingsvocht belemmert, is genezing vaak lastig. Omdat de ontsteking primair uitgaat van het middenoor en de ontsteking van de gehoorgang hiervan slechts het gevolg is, heeft een uitwendige behandeling of een algehele kuur met antibiotica vaak onvoldoende resultaat. In die gevallen kan het trepaneren van het middenoor zeer succesvol zijn.

Trepaneren middenoor
Door de vorm van de gehoorgang is de kat niet geschikt voor het plaatsen van buisjes, zoals bij een kind. Om een genezing van het binnenoor te bereiken moet het binnenoor gespoeld kunnen worden en het spoelvocht goed kunnen worden afgevoerd. Operatief wordt hiertoe een buisje geplaatst dat uitkomt achter de kaakomslag. Onze kliniek heeft ruime ervaring met deze ingreep die zeer dankbaar kan zijn bij katten met chronische oorontsteking waarbij alle andere behandelingen hebben gefaald.

Verwijdering van de anaalklieren bij de hond

De anaalklieren, ook wel anaalzakjes genoemd, bevinden zich tussen de inwendige en uitwendige sluitspier van de anus en monden via 2 kanaaltjes uit naast de anus. Bij zwelling kunnen deze zakjes uitwendig zichtbaar worden op een stand van '4 en 8 uur' rond de anus. Zie verder Anaalklieren (anaalzakjes) ontsteking Hond Naast de hier beschreven conservatieve therapie (regelmatig laten uitdrukken en spoelen) is het ook mogelijk de anaalzakjes chirurgisch te verwijderen.

Redenen voor chirurgische verwijdering zijn:

• Regelmatig terugkomende ontsteking van de anaalzakjes.
• Veel verlies van anaalvocht belastend voor de omgeving.
• Verlies van anaalvocht bij hondjes die veel op schoot zitten.
• Terugkerende anaalzak-abcessen.
• Bij niet-ontstoken anaalzakjes (dus zonder medische reden).
  het spontaan legen op ongewenste plaatsen (vooral binnenshuis).

Ter voorbereiding op de chirurgische verwijdering wordt het dier onder algehele anesthesie gebracht. Vervolgens worden de anaalzakjes leeggedrukt en een aantal malen gespoeld, zodat alle inhoud is verwijderd. Nadat de zakjes helemaal leeg zijn worden ze opgevuld met een blauwkleurige pasta die gummie-achtig uithardt.
.
Vervolgens wordt via een sneetje naast de anus het zakje blootgelegd. Dit zakje, dat door de blauwe inhoud duidelijk is te onderscheiden, wordt daarna stukje voor stukje voorzichtig uitgepeld en in zijn geheel verwijderd.

Door gebruik te maken van de gekleurde pasta wordt het risico op het achterblijven van een stukje wand van het zakje en/of beschadiging van omliggende structuren zoals zenuwen tot een minimum beperkt. Hierdoor is de kans op het ontstaan van een abces of van incontinentie zeer gering.

De ervaring is dat bij terugkerende klachten, vooral van kleine rassen op jonge leeftijd, niet te lang geaarzeld moet worden met opereren. De operatie wordt namelijk bemoeilijkt door littekenweefsel dat over blijft van eerdere abcessen en ontstekingen.

1. De ontlasting droogt minder in en blijft dus zachter waardoor de kat deze zonder laxeermiddelen eenvoudig kwijt raakt.
   
2. Doordat het uitgerekte deel er tussenuit wordt gehaald, worden de keutels niet meer zo groot en verlaten ze makkelijker het lichaam.

De resultaten zijn in het algemeen uitstekend. De geopereerde katten kunnen weer jaren functioneren en zonder medicijnen hun natuurlijke leeftijd halen. De operatie vergt goede kennis van de vaatvoorziening ter plaatse en een hoge chirurgische vaardigheid. De kat moet na de operatie nog enige dagen in de kliniek blijven.

Ook in dierenkliniek ‘t Ossehoofd wordt deze operatie succesvol uitgevoerd.