Röntgen Diagnostiek

Belang van röntgenfoto's
Binnen de diergeneeskunde neemt het stellen van een diagnose door het maken van röntgenfoto's een belangrijke plaatst in.

Aanschaf en onderhoud van goede röntgenapparatuur is kostbaar. Niet iedere praktijk heeft dan ook goede faciliteiten op dit gebied. Daarnaast zijn er de nodige veiligheidseisen en keuringen voor het omgaan met röntgenstraling. Door onze praktijkomvang zijn we in staat kwalitatief goede röntgenfoto’s te maken en deze correct te beoordelen. Dagelijks worden van meerdere patiënten röntgenfoto's gemaakt om de meest uiteenlopende redenen.

Kwaliteit en digitaal
Net zoals met de eerste digitale camera's bleef de kwaliteit van digitale röntgenfoto's lang achter bij de kwaliteit van goede foto's op film

Omdat wij al een uitmuntende kwaliteit röntgenfoto's maakten was dit voor ons reden om pas recent over te stappen op digitale röntgen. Zie ook nieuwsbrief sept 2009. OOk de universiteit is pas in 2009 overgestapt op digitale beeldvorming

Bij al onze keuzes staan kwaliteit, kennis en veiligheid hierbij voorop. Dit kan soms betekenen dat het dier gesedeerd (verdoofd) moeten worden als bewegingsonscherpte een te groot risico op het over doen van foto’s met zich meebrengt. Het is immers de bedoeling de stralingbelasting voor mens en dier tot een minimum te beperken.

Alle gangbare foto's inclusief officieel |HD en ED onderzoek
Naast het maken van foto's bij honden en katten voor het opsporen van erfelijke aandoeningen en ziekten, kunnen röntgenfoto’s ook gemaakt worden voor meer specifieke doeleinden, zoals bijvoorbeeld middenoor problemen of gebitsproblemen

Contrastfoto's
Niet alles is zichtbaar op röntgenfoto's. In sommige gevallen is het nodig een contrastvloeistof in te spuiten die zich aftekent op de röntgenfoto zie bijvoorbeeld Myelogram

Andere diersoorten
Omdat wij als praktijk buiten de honden en de katten ons ook regelmatig bezighouden met konijnen ,knaagdieren, fretten reptielen en vogels. Hebben wij ook ervaring met het maken en beoordelen van deze diersoorten

Raadplegen specialist radiologie
Bij complexe problemen of röntgenfoto's waarvan de uitslag van grote betekenis is voor de te maken keuzes, kan in overleg op verwijzing een foto door een specialist radioloog worden beoordeeld. Indien nodig kan dit zeer snel op afstand gebeuren. Hier zijn extra kosten aan verbonden.

Tarieven röntgenfoto's
Zie Tarieven röntgen

Voorbeeld foto's met korte beschrijving:

Röntgenfoto's

Longfoto's

Röntgenfoto's zijn zeer geschikt om de longen zichtbaar te maken. Door de röntgenfoto's van verschillende richtingen te maken kan veelal nauwkeurig bepaald worden waar de afwijking zich in de longen bevindt.

Ingeklapte longen

Binnen de borstkas zorgt het borstvlies voor onderdruk. Dringt er lucht de borstkas binnen (pneumothorax) dan valt deze onderdruk weg en vallen de longen door hun eigen elasticiteit samen. De hond of kat kan niet meer ademen en er ontstaat een levensbedreigende situatie.

Klaplongen kunnen ontstaan door beschadigingen van de longen (aanrijdingen) beschadigingen van de borstkas of operaties. Soms ontstaan ze zonder dat de oorzaak duidelijk is.

Met behulp van drains in de borstkas kan de overtollige lucht uit de borstaks worden afgezogen waardoor weer een onderdruk gecreëerd wordt . De hond of kat kan weer ademen en de beschadiging van de longen zich in een aantal dagen herstellen.
.

Linker long in geklapt

longen ontplooid na aanleggen drain

Gescheurd middenrif (hernia diafragmatica)

Het middenrif is de spier tussen de buik en de longen (gele stippellijn).Het middenrif helpt bij de ademhaling en zorgt ervoor dat de buik organen niet in de borstkas terecht kunnen komen.

Bij vooral katten komt het nog al eens voor dat door een ongeluk het middenrif scheurt waardoor buik en borstkas niet meer goed gescheiden zijn. Organen uit de buik worden dan door de scheur in de borstkas "gezogen". Hierdoor is er minder ruimte voor de longen en wordt de kat benauwd. Ook de darmen zitten vaak klem waardoor de kat minder goed wil eten.

NB! het woord hernia zal veel lezers aan de rug doen denken. Hernia betekent uitpuiling. Een rughernia is dus wat anders dan een buikhernia

Op deze foto hieronder, voor de operatie (zie pagina chirurgie voor de beschrijving van de operatie) is te zien dat vrijwel alle buikorganen (rood aangegeven) in de borstholte liggen. De longen hebben nog maar weinig ruimte.

Hoewel de kat benauwd is voor operatie is het vaak toch verstandig een paar dagen te wachten zodat de kat wat kan herstellen van het ongeluk.

Bij de operatie worden de organen terug naar de buik gehaald en het gat in het middenrif gesloten. Op de tweede foto liggen alle organen weer op hun plaats in de buik en is de borstkas weer geheel gevuld met luchthoudend (zwart op de foto) longweefsel

Buikfoto's

tekst

röntgenfoto's in het kader van fokbegeleiding

HD foto's (Heupdysplasie foto's)

De 4 criteria waarop de heupen op de rongen foto worden beoordeeld:

1) vorm en aansluiting. De heupen moeten kogelvormig zijn en goed aansluiten met de bekkenkom

2)Norbergwaarde. Dit is de hoek tussen de lijn welke vanuit het midden van de heupkop net langs de bekkenrand loopt en de as in de lengte richting

3) Er mag geen botnieuwvorming (artrose) te zien zijn. Deze wordt het eerst gevormd op de plaatsen die hier zijn aanwezen

4) de hals moet mooi diep zijn De hals (colom) is het gebied tussen kop en dijbeen. Een mooi gevormde hals maakt een ruime beweging mogelijk. Een brede of onregelmatige hals kan ontstaan door botopbouw (artrose) of door afwijkingen tijdens de groei

ED foto's (Elleboogdysplasie foto's)

tekst

Gebitsontwikkeling
Bij een ras als de witte herder komt het incidenteel voor dat op latere leeftijd niet alle kiezen aanwezig blijken te zijn.

Hoewel de hond dan nog prima geschikt is als huishond, zijn honden die geen volledig gebit hebben niet geschikt om aan te houden voor de fok.

Door al op jonge leeftijd röntgenfoto's van het gebit te maken worden teleurstellingen voorkomen.

Luchtpijp diameter Engelse Bullen

In het streven van de EBCN om het Engelse Bullen ras gezonder te krijgen moeten de Eng Bullen waarmee gefokt gaat worden tegenwoordig een gezondheidskeuring ondergaan bij een van de hiertoe door de EBCN aangewezen dierenarts waaronder dierenkliniek 't Ossehoofd.Het bepalen van de luchtpijpdiameter met een röntgenfoto is een onderdeel van deze gezondheidskeuring. Klik hier voor meer info

Nestgrootte

Röntgenfoto's zijn geschikt om op een zeer betrouwbare manier het aantal pups of kittens te bepalen. Echo is vooral geschikt om te zien of de kittens of pup leven bijvoorbeeld om tijdens de geboorte te bepalen of een keizersnede of andere hulp nodig is. Betrouwbaar tellen van grote nesten blijkt minder goed mogelijk (60-85%).

Mits dit na de 45e dag gebeurd en de skeletdelen van de kittens op pups zichtbaar zijn. Omdat op dat moment alle organen van de pups en kittens al gevormd zijn is er geen risico voor beschadiging door röntgenstraling (zie ook veiligheid)

Vooral als u wat minder ervaren bent is het nuttig om vooraf te weten hoeveel pups en kittens u kunt verwachten. Want het valt niet mee om te zien wat het laatste kitten is (leest u ook verhalen uit de praktijk)

Hieronder ziet u een röntgenfoto van een buik met 4 pups:

Hieronder ziet u een röntgenfoto van een buik met 5 kittens:

Fracturen

Fractuur onderbeen met plaat
voor meer info zie ook de pagina chirurgie osteosynthese

In tegenstelling tot bij de mens is gips of spalken zelden geschikt voor botbreuken van onze huisdieren. Door de vorm en de functie van hun benen blijven spalken slecht zitten en geven ze veel zorgen door dat ze nat worden dieren eraan komen er drukkingen ontstaan etc

Om deze reden worden botbreuken veelal met platen aan elkaar gezet osteosynthese .

Hier een voorbeeld van een lastige fractuur welke geïnfecteerd was. De infectie moest eerst in een spalk genezen voordat deze definitief kon worden behandeld met een plaat.

fractuur spalk

fractuur plaat

Fractuur onderbeen met pinnen

tekst

Bekkenfractuur bij een kat: voor en na behandeling

Bekken fracturen komen veelvuldig voor maar behoeven lang niet altijd operatief behandeld te worden voor een uitstekend resultaat.
Als voorbeeld deze jonge kat:

De linker foto is genomen direct na de aanrijding. De kat is bewust niet in narcose gebracht voor de foto, immers er moet rekening gehouden worden met inwendige bloedingen, hersenschuddingen etc., welke anders door de narcose zouden worden gemaskeerd. Hierdoor was begrijpelijk te pijnlijk om goed in positie te leggen. De foto is door beweging van de kat (snelle ademhaling) ook niet helemaal scherp. Toch is prima vast te stellen dat de kat een bekkenfractuur heeft die beter op een later moment kan worden behandeld. Ook is dan meer zekerheid over de rest van de gezondheid en dat er geen blijvende verlammingen zijn.

Enige dagen later is de kat wel onder narcose gebracht om het bekken recht te zetten. De rechter foto is genomen na repositie ("zetten van een breuk").

Op de foto is goed te zien dat de heupkop en kom nog heel zijn.

Gebitsfoto's

Onderkaak foto

Hoektandproblemen kat

tekst

Problemen grote scheurkies hond

tekst

Wortelkanaal behandeling hond en kat

De hoektanden van de hond en kat zijn erg belangrijk. Niet alleen voor het zich verdedigen en het pakken van voedsel en voorwerpen, maar ook voor het behouden van de vorm van de kaak. Gaan de hoektanden verloren dan zal de kaak van vorm gaan veranderen. Hierdoor kan speeksel uit de mond lekken, kan de huid rond de kin ontstoken raken of treden andere ongemakken op

.Door beschadiging van de hoektand kan het wortelkanaal open en bloot komen te liggen. Niet alleen is dit pijnlijk voor de hond of kat maar via deze onbeschermde zenuw raakt de tand en daarna de wortelpunt en de kaak geïnfecteerd.

Het verwijderen van de beschadigde hoektand is zoals al uitgelegd geen optimale oplossing. Bij de wat jongere hond is een wortelkanaalbehandeling dan een veel beter alternatief . Bij deze behandeling wordt de geïnfecteerde of dode zenuw verwijderd en het wortel kanaal na goed schoonmaken gevuld en afgedicht.

Tijdens en na de behandeling wordt met een röntgen foto de kwaliteit van de behandeling gecontroleerd.

Een van onze dierenartsen is al lid van de Werkgroep Veterinaire Tandheelkunde ervaren in het behandelen van gebitsaandoeningen waaronder wortelkanaalbehandelingen

Contrasttechnieken

Myelogram rugproblemen

Bij een myelogram wordt een speciale niet irriterende contrast vloeistof in het ruggenmerg kanaal toegediend waardoor deze zichtbaar wordt op röntgenfoto's. Hoewel CT en MRI scan steeds meer worden gebruikt is deze contrast techniek bij kleinere honden en katten nog steeds geschikt vanwege de betere detaillering en de lagere kosten.

Op deze foto is te zien dat het ruggenmerg ter hoogte van de 9e wervel wordt ingedrukt door de bovenliggende wervel. De kat had in toenemende mate pijn en verlammingsklachten en is met succes in onze kliniek geopereerd.

Slokdarm contrastfoto

Deze hond werd naar onze kliniek verwezen omdat hij sinds langere tijd klachten had van zijn linker voorpoot.

De poot zelf was al goed onderzocht, ook waren er röntgenfoto's gemaakt. Echter waren daarop geen afwijkingen gevonden. Verdere foto's gaven wel de oorzaak aan.

Klik hier voor groot formaat foto met uitleg

De slokdarm is hier zichtbaar gemaakt met contrastvloeistof en sonde. Bij de van boven af genomen foto van de borstkas kunt u zien dat de slokdarm een sterke bocht maakt. Dit komt door een afwijking voor in de borstholte, die op deze wijze zichtbaar wordt terwijl deze zonder contrast eigenlijk niet zichtbaar te maken is bij deze grote hond

Helaas bleek het te gaan om een tumor. In overleg met de eigenaar is de hond geëuthanaseerd

Buik contrastfoto

Contrast in de maag en darmen
Door het ingeven van wat barium contrastmiddel, worden maag en darmen beter zichtbaar. Dit kan helpen bij het opsporen van tal van aandoeningen, zoals vreemde voorwerpen , vernauwingen, darmwandafwijkingen, tumoren passage stronissen, vertraagde maaglediging etc.

Indien de afwijking locaal is en met name als deze vanbuiten af is te voelen kan de echo in combinaties met een eventuele punctie ook veel informatie opleveren. Echo laat vooral details zien. Een röntgenfotos geeft een goed overzicht

Urinewegen contrastfoto

tekst

Vaatcontrast trombo embolie

tekst

Andere diersoorten

Reptielen en slangen

Ook bij reptielen kun je met contrastmiddel in de darmen zichtbaar maken wat normaal voor het oog verborgen blijft.

De vernauwing op de foto werd veroorzaakt door een snippertje hout afkomstig van het bodem materiaal van het verblijf van het dier.

Hout is als zodanig niet zichtbaar op de foto. Wat wel zicht baar is: de nauwe overgang tussen het linker en het rechte gedeelte van de (dikke) darm.

Baardagaam

Links met eieren en rechts lege buik:

waar is de foto?

Fret

Fret met enorme galblaas, en wijde met lucht gevulde darmlissen:

Konijnen en cavia's

Buikfoto van een normaal konijn (Vlaamse Reus):

Schildpad

tekst

Diversen

Raadplegen radioloog

Bij complexe problemen of röntgenfoto's waarvan de uitslag van grote betekenis is voor de te maken keuzes kan in overleg een foto op verwijzing door een specialist radioloog worden beoordeeld.

Door moderne verzendtechnieken kan de uitslag vrij snel bekend zijn.

Aan deze specialistische beoordeling zijn extra kosten verbonden.

Tarieven

tekst

Veiligheid

tekst

Nog niet uitgewerkt:

Een aantal voorbeelden: van Gebitsfoto's, tandtechniek foto’s

Buikproblemen

Nog volgend:

Acute buik problemen
Borstholte problemen
Hernia diafragmatica

Bijzonder technieken om specifieke afwijkingen zichtbaar te maken
Bullae en sinus frontalis (nog niet beschikbaar)
Maagdarmkanaal met contrast
Bij complexe problemen of röntgenfoto's waarvan de uitslag van grote betekenis is voor de te maken keuzes kan in overleg een foto op verwijzing door een specialist radioloog worden beoordeeld.

Door moderne verzendtechnieken kan de uitslag vrij snel bekend zijn.

Aan deze specialistische beoordeling zijn extra kosten aan verbonden.