| |
|
| |
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
|
|
|
|
Inleiding |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Echoapparatuur |
|
| Echoapparatuur is in
de hedendaagse diergeneeskunde niet meer weg te denken. Het is een betrouwbare
techniek die breed inzetbaar is bij veel problemen.
Toen ik in 1987 als dierenarts afstudeerde beschikte de Universiteit van Utrecht nét over een echoapparaat. Ik zag direct de enorme mogelijkheden van deze nog prille techniek en Dierenkliniek 't Ossehoofd had dan ook al snel de beschikking over een echo apparaat waardoor we ons al vroeg vertrouwd konden maken met de mogelijkheden van deze diagnostiek Met de komst van Doppler werden de mogelijkheden
snel groter. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| ENKELE VOORBEELDEN VAN ECHO DIAGNOSTIEK | |
| HCM
bij de kat |
|
| Een veel voorkomende
hartaandoening bij de kat is de HCM: de hypertrofische myocardiopathy. Hierbij
verdikt de hartspier van de kamer zich ten koste van de inhoud van de kamer
en gaat het hart anders functioneren. Dit is een levensbedreigende aandoening die met echo al in een vroegtijdig stadium kan worden opgespoord. |
|
| foto hart kat normaal |
|
|
|
|
|
|
|
| Cavelier
King Charles Spaniel |
|
| tekst
?? |
|
|
|
|
|
|
|
| DIAGNOSTIEK
VAN HET HART |
|
| Kleplekkage
|
|
| Kleppen zijn belangrijk
onderdelen van het hart. Ze zorgen ervoor dat het bloed tijdens de pompende
beweging van het hart de goede kant op stroomt.
De klep die bij de hond de meeste problemen
geeft is de mitralis klep. Deze is gelegen tussen de boezem (atrium) en
de kamer (ventrikel) van de linker harthelft (de grote bloedsomloop).
In gesloten toestand zorgt deze (mitralis)klep bij het samentrekken van de linkerkamer ervoor dat al het bloed via de grote lichaamsslagader (aorta) naar het lichaam stroomt en niet terug naar de longen Indien de klep niet goed functioneert dan leidt
dit al snel tot longoedeem. |
|
![]() |
|
| PW
(pulse wave) Doppler |
|
| Indien je met de stethoscoop
op de borstkas een ruis hoort of denk te horen dan kun je met de pulse
wave Doppler de plek op zoeken waar deze ruis vandaan komt. Het is als het
ware of je met een hele goede stethoscoop in het hart zelf luistert.
Op het echo plaatje hiernaast wordt met de pulse wave achter de klep geluisterd.
Rechts is te zien dat het geluid vooral optreedt als het hart samentrekt
(Groene ECG lijn eronder) |
|
![]() |
![]() |
| Lekkende hartklep
kleuren Doppler |
|
| Met de kleuren Doppler kan
de richting en de snelheid van stromend bloed zichtbaar worden gemaakt.
Op deze manier kan goed worden vastgesteld of kleppen lekken en ook een
indruk van de grote van de lekkage verkregen worden. |
|
![]() |
|
| Verdikte hartklep |
|
| Kleppen kunnen bij
het verouderen dikker worden. Hierdoor verliezen ze hun soepelheid en sluiten
hierdoor onvoldoende. Deze aandoening komt vooral bij kleine rassen voor
en blijkt soms erfelijk. Ook kan een verdikking van de klep het gevolg zijn
van ontstekingen elders in het lichaam zoals ene slecht gebit |
|
| Verscheuren van
ophang draden van de hartklep |
|
|
De hartklep zelf is dun en slap. De randen van de hartklep zijn daarom met behulp van "draden" (chordae tendinae) bevestigd aan de klepspier. Deze klepsier zit vast aan de binnenzijde van het hart en zorgt er door samentrekken voor dat de kleppen netjes gesloten blijven als de hartspier samentrekt. Vooral bij kleine rassen kunnen deze ophangdraden verscheuren waardoor er zeer acuut hartklachten ontstaan |
![]() |
|
|
|
|
|
|
| Vergroot
hart |
|
|
Het hart kan zich bij een hogere belasting
aanpassen door zich te vergroten Maar ook doordat het hart inefficiënt wordt door lekkage van een klep. Het hart is dan veel groter als normaal. Bij
mensen komt dit nog als eens bij sporters voor. Vandaar dat de term
sporthart nogal eens wordt gebruikt. Hetgeen dus eigenlijk onjuist is |
|
| Vernauwing
van de hartslagader |
|
|
Bij een aantal rassen (waaronder de boxer) komt een aangeboren vernauwing in de hartsslagader voor. Met de echo is een dergelijke vernauwing zichtbaar
te maken en is ook een inschatting van de ernst van de vernauwing te maken.
|
|
![]() |
![]() |
|
|
|
|
|
|
| DCM |
|
| Bij de grotere hond
komt incidenteel een hartaandoening voor, waarbij de hartspier zijn kracht
verliest. De oorzaak is niet altijd bekend, maar infecties kunnen daarbij
een rol spelen.
Het hart is op de röntgenfoto dan sterk vergroot terwijl de hartspier juist dun is. Ook bij de kat komt incidenteel DCM voor. Voorheen
was dit vooral het gevolg van een gebrek aan Taurine: een essentieel onderdeel
van de kattenvoeding en komt oorspronkelijk voor in rund(=taurus)vlees.
Heden ten dage zorgen fabrikanten van kattenvoer voor voldoende taurine
in hun voeding, waardoor deze aandoening veel minder voorkomt. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Overvulling
harte zakje |
|
| Rond het hart ligt het harte zakje. In dit harte zakje zit normaal een klein beetje vocht wat ervoor zorgt dat longen en hart makkelijker langs elkaar kunnen bewegen. Door ontstekingen of tumoren kan het harte zakje vol lopen met vocht, waardoor het hart nog nauwelijks ruimte heeft om te bewegen. Deze levensbedreigende aandoening kan vaak goed verholpen worden. | |
|
|
|
|
|
|
| Aangeboren
afwijking |
|
| Doordat een ongeboren
vrucht in de baarmoeder zijn longen nog niet kan gebruiken, bestaat er voor
de geboorte een verbinding tussen beide harte helften. Deze kortsluiting
zorgt ervoor dat er voor de geboorte geen bloed door de longen stroomt.
Na de geboorte behoren deze verbindingen (shunts) dicht te gaan. Als deze
shunts gedeeltelijk openblijven dan kan het hart niet goed functioneren.
Niet alleen zijn de shunts met echo te vinden, maar ook de aanpassingen
die het hart doet aan de veranderende omstandigheden
|
|
|
|
|
|
|
|
| DIAGNOSTIEK
VAN DE VOORTPLANTING |
|
| Drachtigheid |
|
| Een van de eerste en
meest bekende toepassingen van de echo is natuurlijk de dracht. Omdat
echogeluid vooral in (vrucht)water goed kan doordringen, levert dit voor
iedereen prachtige en herkenbare plaatjes op.
Omdat een echo, in tegenstelling tot een röntgen foto, altijd maar een klein stukje van de buik tegelijk laat zien, is het met een echo moeilijk om goed overzicht te krijgen over de hele buik. Tellen van het aantal kittens of puppies leidt dan ook vaak tot fouten. Reden waarom wij adviseren vanaf dag 45 een
röntgenfoto van de buik te laten maken. Betrouwbaarheid is belangrijk.
Weet je immers hoeveel pups of kittens je kunt verwachten, dan weet je
niet alleen hoeveel baasjes je moet zoeken, maar ook wanneer het
geboorteproces klaar is en of je een dierenarts moet raadplegen (lees
ook het verhaal van de bevalling van de kat op onze site). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Pyometra
(baarmoederontsteking) zie ook clientinfo
hond |
|
| Het heeft grote voordelen
om de teef al voor
de 1e loopsheid te steriliseren. Veel teven krijgen op latere leeftijdanders
melkkliertumoren of baarmoederontstekingen.
Bij een baarmoederontsteking kan zich een grote hoeveelheid pus ophopen in de baarmoeder welke goed te zien is op een echo. De hond kan hier dodelijk ziek van worden en de baarmoeder kan dan ook het best direct worden verwijderd.
|
![]() |
|
|
|
|
|
|
| DIAGNOSTIEK
BUIK |
|
|
Nieren |
|
| Een veel voorkomend
nier aandoeningen bij katten is PKD (zie ook cliënteninfo
kat pkd. Bij deze erfelijke aandoening functioneert het afvoersysteem
van de nieren niet goed en hoopt zich in de loop van het leven urine
op in cysten binnen de nieren. hierdoor gaat gezonde nierweefsel vaak
ten gronde. |
|
![]() |
|
|
|
|
|
|
|
|
Blaas |
|
![]() |
Normale blaas
Deze kenmerk zich door een gladde wand welke makkelijk wordt ingedrukt door andere organen in de buik, zoals de endeldarm. De wand bestaat uit een slijmvlies en een spierlaag met aan de buitenkant het buikvlies. De blaas zelf bevat alleen urine wat op de echo zwart is. Met gedetailleerd onderzoek kan bekeken worden of beide nier afvoergangen (ureteren) op de normale plek in de blaas uitkomen en een gelijke hoeveelheid urine afgeven.
|
![]() |
Ontstoken blaas
Bij een ontstoken blaaswand is de wand verdikt en onregelmatig. in de blaas wordt vaak naast urine ook stolsels of gruis gevonden |
![]() |
Blaas met poliep
Een poliep is een locale verdikking of uitstulping van het slijmvlies. Een poliep kan op zichzelf staan, maar meerdere poliepen zijn vaak het gevolg van een langdurige blaasontsteking. Poliepen kunnen weer een oorzaak zijn van blaasontstekingen.
|
![]() |
Blaas met blaassteen
Blaasstenen komen bij hond en kat veelvuldig
voor. Er zijn allerlei typen blaasstenen (uraat, cysteïne, struviet
enz.). Deze zijn op echo niet van elkaar te onderscheiden. |
|
video rollende steen Er ontstaat dan een zeer typisch beeld (zie video ) Het best kan dit rollen als laatste controle, voorafgaand aan de eigenlijke operatie worden gedaan als het dier al onder narcose is.
|
|
![]() |
Blaasgruis
tekst
|
|
|
|
|
|
|
|
Lever |
|
| Doordat een groot gedeelte
van de bloedstroom door de lever gaat, zaai veel tumoren uit naar de lever
(net als de milt en de longen). Ook kunnen ontstekingen aan galwegen worden
opgespoord met echo onderzoek van de lever
|
|
![]() |
|
![]() |
![]() |
|
|
|
|
|
|
| Milt |
|
![]() |
![]() |
|
|
|
|
|
|
| Prostaat |
|
| Onder invloed van mannelijke
hormonen raakt de prostaat bij de reu in de loop van het leven vaak
vergoot en ontstoken. Met de echo kan dit goed zichtbaar worden gemaakt.
Door behandeling met hormonale injecties, implantaten of castratie
verdwijnt de hormonale invloed op de prostaat en komt deze weer tot rust. |
|
![]() |
Prostaat symmetrisch vergoot Op deze echo zijn de helften van de prostaat te zien welke symmetrisch zijn vergoot. Het maken van een echo blijkt veel betrouwbaarder dan het via de anus aftasten van de prostaat. Een symmetrisch vergrote prostaat reageert vaak gunstig op de behandeling.
|
|
|
Prostaat met cysten Cysten, abcessen of tumoren kunnen ervoor zorgen dat een prostaat niet symmetrisch blijkt op echo. Onder echo kunnen deze afwijkende gebieden worden aangeprikt om daarmee een nadere diagnose te stellen
|
![]() |
Prostaat asymmetrisch |
|
|
|
|
|
|