Startpagima
Pagina laatst gewijzigd 17-07-2010

Inleiding
Echoapparatuur
 
Enkele voorbeelden van echo diagnostiek:
   HCM bij de kat
   Cavelier King Charles Spaniel
 
Diagnostiek van het hart
   Kleplekkage
   Vergroot hart
   Vernauwing van de hartslagader
   DCM
   Overvulling harte zakje
   Aangeboren afwijking
 
Diagnostiek van de voorplanting
   Drachtigheid
   Pyometra (baarmoederontsteking)
 
Diagnostiek Buik
   Nieren
   Blaas
   Lever
   Milt
   Prostaat
 

Inleiding
 
 

 

 


Echoapparatuur
 
Echoapparatuur is in de hedendaagse diergeneeskunde niet meer weg te denken. Het is een betrouwbare techniek die breed inzetbaar is bij veel problemen.

Toen ik in 1987 als dierenarts afstudeerde beschikte de Universiteit van Utrecht nét over een echoapparaat. Ik zag direct de enorme mogelijkheden van deze nog prille techniek en Dierenkliniek 't Ossehoofd had dan ook al snel de beschikking over een echo apparaat waardoor we ons al vroeg vertrouwd konden maken met de mogelijkheden van deze diagnostiek

Met de komst van Doppler werden de mogelijkheden snel groter.

Echo betekende de eerste jaren nog echt pionieren. Echte handboeken, cursussen en specialisten waren er immers op dat gebied nog nauwelijks.
 


Inmiddels is er heel veel kennis en ervaring met echografie en de Doppler techniek. En de echografie heeft zich ontwikkeld tot een betrouwbare diagnosetechniek.
 

 


ENKELE VOORBEELDEN VAN ECHO DIAGNOSTIEK
 
HCM bij de kat
 
Een veel voorkomende hartaandoening bij de kat is de HCM: de hypertrofische myocardiopathy. Hierbij verdikt de hartspier van de kamer zich ten koste van de inhoud van de kamer en gaat het hart anders functioneren.
Dit is een levensbedreigende aandoening die met echo al in een vroegtijdig stadium kan worden opgespoord.
                               
foto hart kat normaal  

 

 


Cavelier King Charles Spaniel
 
tekst

??

 


DIAGNOSTIEK VAN HET HART
 
Kleplekkage
 
Kleppen zijn belangrijk onderdelen van het hart. Ze zorgen ervoor dat het bloed tijdens de pompende beweging van het hart de goede kant op stroomt.

De klep die bij de hond de meeste problemen geeft is de mitralis klep. Deze is gelegen tussen de boezem (atrium) en de kamer (ventrikel) van de linker harthelft (de grote bloedsomloop).

Deze klep zorgt er in geopende toestand voor dat het zuurstofrijke bloed uit de longen, wat zich heeft verzameld in de linker boezem, naar de linker kamer kan stromen.

In gesloten toestand zorgt deze (mitralis)klep bij het samentrekken van de linkerkamer ervoor dat al het bloed via de grote lichaamsslagader (aorta) naar het lichaam stroomt en niet terug naar de longen

Indien de klep niet goed functioneert dan leidt dit al snel tot longoedeem.
 


 
 
PW (pulse wave) Doppler
 
Indien je met de stethoscoop op de borstkas een ruis hoort of  denk te horen dan kun je met de pulse wave Doppler de plek op zoeken waar deze ruis vandaan komt. Het is als het  ware of je met een hele goede stethoscoop in het hart zelf  luistert. Op het echo plaatje hiernaast wordt met de pulse wave achter de klep geluisterd. Rechts is te zien dat het geluid vooral optreedt als het hart samentrekt (Groene ECG lijn eronder)  
 

 
Lekkende hartklep kleuren Doppler
 
Met de kleuren Doppler kan de richting en de snelheid van stromend bloed zichtbaar worden gemaakt. Op deze manier kan goed worden vastgesteld of kleppen lekken en ook een indruk van de grote van de lekkage verkregen worden.
 

 

Verdikte hartklep
 
Kleppen kunnen bij het verouderen dikker worden. Hierdoor verliezen ze hun soepelheid en sluiten hierdoor onvoldoende. Deze aandoening komt vooral bij kleine rassen voor en blijkt soms erfelijk. Ook kan een verdikking van de klep het gevolg zijn van ontstekingen elders in het lichaam zoals ene slecht gebit
 
Verscheuren van ophang draden van de hartklep
 

De hartklep zelf is dun en slap. De randen van de hartklep zijn daarom met behulp van "draden" (chordae tendinae) bevestigd aan de klepspier. Deze klepsier zit vast aan de binnenzijde van het hart en zorgt er door samentrekken voor dat de kleppen netjes gesloten blijven als de hartspier samentrekt.

Vooral bij kleine rassen kunnen deze ophangdraden verscheuren waardoor er zeer acuut hartklachten ontstaan

 


Vergroot hart
 

Het hart kan zich bij een hogere belasting aanpassen door zich te vergroten
Bijvoorbeeld als het hart meer druk moet opbouwen door ene vernauwing in de long of lichaamsslagader (pulmonaal en aorta stenose).

Maar ook  doordat het hart inefficiënt wordt door lekkage van een klep.

Het hart is dan veel groter als normaal. Bij mensen komt dit nog als eens  bij sporters voor. Vandaar dat de term sporthart nogal eens wordt gebruikt. Hetgeen dus eigenlijk onjuist is
 

Vernauwing van de hartslagader
 

Bij een aantal rassen (waaronder de boxer) komt een aangeboren vernauwing in de hartsslagader voor.

Met de echo is een dergelijke vernauwing zichtbaar te maken en is ook een inschatting van de ernst van de vernauwing te maken.             
 

 


DCM
 
Bij de grotere hond komt incidenteel een hartaandoening voor, waarbij de hartspier zijn kracht verliest. De oorzaak is niet altijd bekend, maar infecties kunnen daarbij een rol spelen.

Het hart is op de röntgenfoto dan sterk vergroot terwijl de hartspier juist dun is. 

Ook bij de kat komt incidenteel DCM voor. Voorheen was dit vooral het gevolg van een gebrek aan Taurine: een essentieel onderdeel van de kattenvoeding en komt oorspronkelijk voor in rund(=taurus)vlees. Heden ten dage zorgen fabrikanten van kattenvoer voor voldoende taurine in hun voeding, waardoor deze aandoening veel minder voorkomt.
                                     

 


Overvulling harte zakje
 
Rond het hart ligt het harte zakje. In dit harte zakje zit normaal een klein beetje vocht wat ervoor zorgt dat longen en hart makkelijker langs elkaar kunnen bewegen. Door ontstekingen of tumoren kan het harte zakje vol lopen met vocht, waardoor het hart nog nauwelijks ruimte heeft om te bewegen. Deze levensbedreigende aandoening kan vaak goed verholpen worden.

 


Aangeboren afwijking
 
Doordat een ongeboren vrucht in de baarmoeder zijn longen nog niet kan gebruiken, bestaat er voor de geboorte een verbinding tussen beide harte helften. Deze kortsluiting zorgt ervoor dat er voor de geboorte geen bloed door de longen stroomt. Na de geboorte behoren deze verbindingen (shunts) dicht te gaan. Als deze shunts gedeeltelijk openblijven dan kan het hart niet goed  functioneren. Niet alleen zijn de shunts met echo te vinden, maar ook de aanpassingen die het hart doet aan de veranderende omstandigheden

 

 


DIAGNOSTIEK VAN DE VOORTPLANTING
 
Drachtigheid
 
Een van de eerste en meest bekende toepassingen van de echo is natuurlijk de dracht. Omdat echogeluid vooral in (vrucht)water goed kan doordringen, levert dit voor iedereen prachtige en herkenbare plaatjes op.

Omdat een echo, in tegenstelling tot een röntgen foto, altijd maar een klein stukje van de buik tegelijk laat zien, is het met een echo moeilijk om goed overzicht te krijgen over de hele buik. Tellen van het aantal kittens of puppies leidt dan ook vaak tot fouten.

Reden waarom wij adviseren vanaf dag 45 een röntgenfoto van de buik te laten maken. Betrouwbaarheid is belangrijk. Weet je immers hoeveel pups of kittens je kunt verwachten, dan weet je niet alleen hoeveel baasjes je moet zoeken, maar ook wanneer het geboorteproces klaar is en of je een dierenarts moet raadplegen (lees ook het verhaal van de bevalling van de kat op onze site).
 


 


 

 


Pyometra (baarmoederontsteking) zie ook clientinfo hond
 
Het heeft grote voordelen om de teef al voor de 1e loopsheid te steriliseren. Veel teven krijgen op latere leeftijdanders  melkkliertumoren of baarmoederontstekingen.

Bij een baarmoederontsteking kan zich een grote  hoeveelheid pus ophopen in de baarmoeder welke goed te zien is op een echo.

De hond kan hier dodelijk ziek van worden en de baarmoeder kan dan ook het best direct worden verwijderd.

 

 

 


DIAGNOSTIEK BUIK
 
Nieren
 
Een veel voorkomend nier aandoeningen bij katten is PKD (zie ook cliënteninfo kat pkd. Bij deze erfelijke aandoening functioneert het afvoersysteem van de nieren niet goed en hoopt  zich in de loop van het leven urine op  in cysten binnen de nieren. hierdoor gaat gezonde nierweefsel vaak ten gronde.
 

 


Blaas
 

 
Normale blaas

Deze kenmerk zich door een gladde wand welke makkelijk wordt ingedrukt door andere organen in de buik, zoals de endeldarm.

De wand bestaat uit een slijmvlies en een spierlaag met aan de buitenkant het buikvlies. De blaas zelf bevat alleen urine wat op de echo zwart is. Met gedetailleerd onderzoek kan bekeken worden of beide nier afvoergangen  (ureteren) op de normale plek in de blaas uitkomen en een gelijke hoeveelheid urine afgeven.

 


 
Ontstoken blaas

Bij een ontstoken blaaswand  is de wand verdikt en onregelmatig. in de blaas wordt vaak naast urine ook stolsels of gruis gevonden


 
Blaas met poliep

Een poliep is een locale verdikking of  uitstulping van het slijmvlies. Een poliep kan op zichzelf staan, maar meerdere poliepen zijn vaak het gevolg van een langdurige blaasontsteking. Poliepen kunnen weer een oorzaak zijn van blaasontstekingen.

 


 
Blaas met blaassteen

Blaasstenen komen bij hond en kat veelvuldig voor. Er zijn allerlei typen blaasstenen (uraat, cysteïne, struviet enz.). Deze zijn op echo niet van elkaar te onderscheiden.

Blaasstenen geven vaak pas na een tijd klachten (bloedplassen en napersen).
 

video rollende steen
Om een blaassteen goed te kunnen onderscheiden van andere echodichte  structuren in de blaas, zoals poliepen tumoren en bloedstolsels met gruis of een verzameling zeer kleine steentjes, kan het dier  het best  tijdens  het echo onderzoek "gerold" worden.

Er ontstaat dan een zeer typisch beeld (zie video ) 

Het best kan dit rollen als laatste  controle, voorafgaand aan de eigenlijke operatie worden gedaan als het dier al onder narcose is.

 


 
Blaasgruis

 

tekst

 

 


Lever
 
Doordat een groot gedeelte van de bloedstroom door de lever gaat, zaai veel tumoren uit naar de lever (net als de milt en de longen). Ook kunnen ontstekingen aan galwegen worden opgespoord met echo onderzoek van de lever

 


 


 

 


Milt
 
 

 

 


Prostaat
 
Onder invloed van mannelijke hormonen raakt de prostaat bij de reu in de loop van het leven vaak vergoot en ontstoken. Met de echo kan dit goed zichtbaar worden gemaakt. Door behandeling met hormonale injecties, implantaten of  castratie verdwijnt de hormonale invloed op de prostaat en komt deze weer tot rust.
 

Prostaat symmetrisch vergoot

Op deze echo zijn de helften van de prostaat te zien welke symmetrisch zijn vergoot. Het maken van een echo blijkt veel betrouwbaarder dan het via de anus aftasten van de prostaat. Een symmetrisch vergrote prostaat reageert vaak gunstig op de behandeling.

 

 


 

Prostaat met cysten

Cysten, abcessen of tumoren kunnen ervoor zorgen dat een prostaat niet symmetrisch blijkt op echo. Onder echo kunnen deze afwijkende gebieden worden aangeprikt om daarmee een nadere diagnose te stellen 

 

 
Prostaat asymmetrisch