pagina laatst bijgewerkt 31-08-2010

• een scheve kopstand waarbij het aangetaste oor het laagst wordt gehouden (zie ook de aandoening scheve kopstand),
• klapperen met de oren of met de poten aan de oren krabben.
• Bij kroelen van de oren kan de hond kreunen van de jeuk of pijn en daarbij het oor stevig tegen je hand aandrukken.
• Indien het oor pijnlijk kan bij aanraking van het oor de hond zich ook juist terugtrekken of zelfs agressief gedrag vertonen.
• De oorschelp kan rood en vuil zijn of juist voor het oog helemaal schoon lijken. als de ontsteking zich diep in de gehoorgang of  zelfs achter het trommelvlies in het midden oor bevindt.
• Oorontstekingen kunnen een sterke geur verspreiden
   

Oorreinigers beter niet
Wees voorzichtig met oorreinigers. Omdat het verstrekken van geneesmiddelen als ontstekingsremmers en antibiotica voorbehouden zijn aan dierenartsen bevatten vrij verkrijgbare oorreinigers andere veelal agressieve desinfecterende stoffen als xylol. Grote flessen hebben daarnaast ook de neiging snel een infecties te herbergen. Wees dus terughouden met het zelf reinigen van oren. Een gezond oor heeft geen reiniging nodig een ziek oor een dierenarts.

In de meeste gevallen is er een duidelijke oorzaak te vinden en kan direct tot behandeling  worden overgegaan. Soms is de vervuiling binnen het oor zodanig dat het oor eerst moet worden uitgespoeld. Dit uitspoelen van het oor kan vaak alleen onder een lichte narcose. Hierbij word met een speciaal apparaat het oor met een jodiumoplossing gereinigd, zodat de gehele gehoorgang kan worden beoordeeld.

Bij verdenking van een middenoor- of een binnenoorontsteking zullen er röntgenfoto's worden gemaakt.

De nabehandeling zal in de meeste gevallen bestaan uit Panalog® oorzalf, gedurende tenminste 10 dagen. Deze zalf dient u eenmaal per dag in de gehoorgang brengen. U zet de smalle flexibele tuit rechtop in het oor en spuit wat zalf erin. Door de vorm van de gehoorgang zal de zalf zich over de gehele gehoorgang tot het trommelvlies verspreiden.

Het juist en voldoende lang behandelen kan het verschil betekenen tussen een afdoende behandeling of een zeer tijdelijk resultaat, en daardoor tot eventuele chronische veranderingen aan de gehoorgang.

Aan het eind van de behandeling is het raadzaam om het oor te laten controleren. Het verdwijnen van de klachten betekent niet altijd dat de ontsteking afdoende is bestreden. De problemen kunnen dan op korte termijn terugkeren en zijn dan vaak moeilijker te bestrijden. Tevens kan bij gebleken onvoldoende genezing de behandeling worden verlengd of overwogen worden andere behandeling in te zetten.

Bij dieren die zeer regelmatig last hebben van een oorontsteking kan het soms nuttig zijn een onderzoek te doen op allergenen (overgevoeligheid).
Dit onderzoek is vrij kostbaar en wordt daarom niet routinematig toegepast.

Bloedoor
Bij deze aandoening hoopt zich vocht op tussen de lagen van de oorschelp. Bij aanprikken blijkt deze echter gewoonlijk geen bloed te bevatten maar bloederig tot helder vocht.

Deze aandoening wordt niet veroorzaakt door een beschadiging van een groot bloedvat van een oor zoals vaak beweerd wordt maar door een locale ontsteking van de haarvaten (vasculitis) waardoor deze gaan "lekken". Meest waarschijnlijk als gevolg van een storing in het afweersysteem waarbij ontstekingen elders in het lichaam maar ook in de gehoorgang een rol lijken te spelen.

Het oor is gewoonlijk pijnlijk tot zeer pijnlijk en de dikte kan soms wel de gehele oorschelp beslaan. Door de steriele ontsteking (vasculitis ) raakt ook het kraakbeen ontstoken. Staande oren worden slap en gaan hangen

Na verloop van weken wordt deze ontsteking opgeruimd en verlittekend het kraakbeen waardoor het oor in elkaar schrompelt.

In een eerder stadium kan getracht worden de ontsteking af te remmen door het locaal aanbrengen van ontstekingremmende middelen en evt. het vocht te verwijderen.

Indien het oor pijnlijk is dan kan het evt operatief worden behandeld door aan de zijde waar de huid van het krakbeen heeft losgelaten de huid te openen en het oor daarbij goed vast te tapen op de kop van de hond om klapperen en daarmee verspreiden van ontstekingsvocht te voorkomen. De open wond  zal vrij snel dichtgroeien met vaak een redelijk cosmetisch resultaat

Voor heen gepropageerde methoden waarbij beide lagen van de oorschelp op elkaar werden genaaid moeten als verouderd worden beschouwd. Het kraakbeen raakt immers door de vele hechtingen beschadigd en makkelijk geïnfecteerd waardoor een forse ontsteking kan optreden met verschrompeling van de oorschelp als resultaat. Deze situatie is te vergelijken met de risico's van een hoge oorpiercing bij de mens

Een enkel keer raakt de met  vocht gevulde ruimte in de oorschelp geïnfecteerd met bacteriën. Dit is niet allee  pijnlijk maar de hond is hier ook ziek van. De oorschelp moet dan als een abces worden behandeld

Hierbij is alleen de binnenzijde van de oorschelp ontstoken, maar niet de gehoorgang. Naast de roodheid valt vooral het droge aspect  met schilvers op. Indien ook na bekijken met de otoscoop door de dierenarts de gehoorgang niet ontstoken is dan past dit beeld eerder bij een voedselovergevoeligheid of een vorm van allergie (atopie). 

Oorzaken van inwendige oorontstekingen

Oorzaken buiten het oor gelegen

* oormijt
* vreemde voorwerpen
* voedselovergevoeligheid
* zwemmen
bacteriën, schimmels en gisten.
 

Oormijt
De diagnose
Veelal wordt gedacht dat donkere tot zwart korrelig droog oorsmeer altijd wijst op een oormijt infectie. Overproductie van oorsmeer kan echter ook andere oorzaken hebben. Het lopen en graven van de mijten in de gehoorgang geeft gewoonlijk, maar vreemd genoeg niet altijd, heftige jeuk. Oormijten halen adem en kunnen dus niet leven in natte oren of oren die gevuld zijn met zalf. Natte oor infecties zijn dan ook eigenlijk nooit (alleen) het gevolg van oormijt.
 

Als wat langer wordt gekeken komen door de warmte van het felle licht deze kleine witte puntjes tot leven 

Bij twijfel kan de infectie eventueel microscopisch worden aangetoond (microscopisch diagnostiek oormijt)

Hoe de besmetting tot stand komt
Oormijt is zeer besmettelijk en kom vooral voor bij  jonge dieren. De infectie wordt vaak vanuit het nest mee genomen doordat volwassen honden drager zijn (zie verder). Indien er werkelijk sprake is van een oormijt infectie, dan is deze eigenlijk altijd beiderzijds aanwezig en is deze ook te vinden bij andere dieren waar regelmatig contact mee is.

Dragerschap
Vooral bij volwassen honden (en katten) komt dragerschap voor. De honden zijn geïnfecteerd met lage aantallen oormijten en hebben hier nauwelijks last van. Hun eigen afweersysteem houdt de mijt onder controle zonder deze geheel te verwijderen. Wel kunnen deze dragers deze oormijt overbrengen op pups. Heeft u een nest pups of kittens met oormijt zonder dat er andere dieren bij zijn geweest dan dus altijd het  moederdier verdenken en ook behandelen.

Behandeling De oormijt zelf is tegenwoordig goed en veilig te behandelen met een middel wat ook werkzaam is tegen wormen en vlooien (Stronghold) Wel moet er aan gedacht worden alle dieren in een huishouden te behandelen.

Indien de oormijt wat langer aanwezig is kan door het graven van de mijten  de gehoorgang zo beschadigd zijn dat deze ook geïnfecteerd is met bacteriën. Het oor moet dan dus tevens behandeld worden tegen een oorinfectie.

Vreemde voorwerpen
Zeer incidenteel komt het voor dat er een vreemd voorwerp in een oor raakt. Vooral de kruipers (gras en korenaren) zijn berucht en geven heftige acute klachten aan 1 oor. Ingedroogd ontstekingmateriaal kan een afgietsel vormen wat vaak ten onrechte wordt aangezien voor een “half vergaan vreemd voorwerp”. Er wordt dan onterecht aangenomen dat dit de oorzaak is met als  gevolg dat de nabehandeling onvoldoende aandacht krijgt

Voedselovergevoeligheid
Huidproblemen als gevolg van voedselovergevoeligheid komen regelmatig voor bij de hond (zie http://www.ossehoofd.nl/cl_hond_huidaandoeningen.html#voedselhyperlink) Ook de binnenkant van de gehoorgang is bekleed met huid en is extra gevoelig. Eén op de tien honden met voedsel overgevoeligheid heeft dan ook uitsluitend last van de oren zonder andere zichtbare  darm of huidproblemen. Alleen een combinatie van een geschikt dieet te samen met een goede behandeling van de bijkomende infectie zal dan tot succes leiden.

Indien de hond dus naast een oorontsteking tevens huidproblemen heeft (vooral in liezen oksels en huidplooien) dan moet helemaal ernstig rekening gehouden met  (voedsel)allergie als oorzaak van de oorproblemen.

Bij dieren die zeer regelmatig last hebben van een oorontsteking kan het soms nuttig zijn een onderzoek te doen op allergenen (overgevoeligheid). Dit onderzoek is vrij kostbaar en wordt daarom niet routinematig toegepast.

Zwemmen :
zwemmen (of regen)is een bekende oorzaak van ooronstekingen. In de nat geworden oren hebben vaak gisten het erg naar hun zin. Is het zwemwater niet al te schoon dan kunnen ook bacterien een rol spelen

TIP: Bij honden die zwemmen en  gevoelige oren hebben en zeker als het zwemwater niet al te schoon is kan het helpen na het droogmaken enkele  druppels (sterk) verdund azijn in het oor te doen

De gehoorgang van de hond is lang en loopt vanaf de oorschelp eerst een flink stuk naar beneden om dan horizontaal verder te lopen en te eindigen in  het trommelvlies.

Achter het trommelvlies bevind zich het middenoor dat in verbinding staat met de gehoorzenuwen in het het slakkenhuis)en het evenwichtsorgaan  

1. stijgende zichtbare deel gehoorgang
2. horizontale niet zichtbare deel van de gehoorgang
3. trommelvlies
4. middenoor
5. hamer aambeeld stijgbeugel (gehoorbeentjes)
6. slakkenhuis
7. evenwichtsorgaan

Doordat de gehoorgang naar boven toe uitmondt kunnen hond en kat de oorschelp draaien en zo gericht luisteren zonder hun kop te bewegen. Iets wat mensen alleen kunnen door ons hoofd te draaien

Nadeel van deze lange naar boven toe lopende gehoorgang is dat zich makkelijker ontstekingsvocht, zwemwater en vuil ophopen en zo een ideale broedplaats voor bacteriën en gisten vormen die diep in het oor een gemene ontsteking kunnen veroorzaken. Door aantasting van het trommelvlies kan ook het er achter liggende middenoor betrokken raken bij de infectie. Deze infectie kan de hond echt ziek maken en zelfs evenwichtsstoornissen veroorzaken (zie ook de aandoening scheve kopstand)